Wanneer gebruik je mits en wanneer tenzij?

Mits betekent ‘(alleen) als’, ‘op voorwaarde dat’. Tenzij betekent ‘maar niet als’, ‘behalve als’.

Mits is juist in bijvoorbeeld ‘De hond mag mee het bos in, mits hij aangelijnd wordt’: alleen als / op voorwaarde dat de hond is aangelijnd, mag hij mee. Tenzij is juist in bijvoorbeeld ‘Je moet meehelpen sjouwen, tenzij je een rugblessure hebt’: je hoeft niet te sjouwen als je een rugblessure hebt. Tenzij is ook goed in ‘De hond mag niet mee het bos in, tenzij hij aangelijnd wordt’ (de hond mag niet mee, behalve als hij wordt aangelijnd). 

Nog meer voorbeelden:

  • Roken is in dit pand toegestaan, mits u zich in de rookruimte bevindt. (Roken is alleen toegestaan als u zich in de rookruimte bevindt.)
  • Roken is in dit pand verboden, tenzij u zich in de rookruimte bevindt. (Roken is verboden, behalve als u zich in de rookruimte bevindt.)
     
  • Anne-Sophie viert haar verjaardag, mits Amal ook komt. (Anne-Sophie viert haar verjaardag op voorwaarde dat Amal ook komt.)
  • Meryem viert haar verjaardag, tenzij Klaas ook komt. (Meryem viert haar verjaardag, behalve als Klaas ook komt.)
     
  • Karin komt langs, mits de treinen rijden. (Ze komt alleen als de treinen rijden.)
  • Karin komt langs, tenzij er file staat. (Ze komt langs, behalve als er file staat.)
     
  • We gaan morgen naar het Rijksmuseum, mits het mooi weer is. (alleen als het mooi weer is - dan is het namelijk lekker rustig in het museum)
  • We gaan morgen naar het Rijksmuseum, tenzij het mooi weer is. (behalve als het mooi weer is - dan gaan we naar de zee)

Ja tenzij en nee tenzij

Er is al enige jaren sprake van een mogelijk ja-tenzij-donorsysteem. Dit betekent ‘ja (ik ben donor), maar niet als / behalve als ik heb aangegeven dat ik dat niet wil zijn’. Het uitgangpunt is bij dit systeem dus dat iedereen in principe donor is; wie dat niet wil, moet actie ondernemen om dat aan te geven. Met een nee-tenzij-donorsysteem wordt bedoeld: ‘nee (ik ben geen donor), behalve als ik heb aangegeven dat ik dat wél wil zijn’. Nu is het uitgangspunt dat niemand donor is; wie dat wél wil zijn, moet actie ondernemen en zich inschrijven bij het Donorregister.