Welke woorden en uitdrukkingen gelden nog als anglicismen? En wat zijn daar de goede Nederlandse alternatieven van?

 

In de Nederlandse taal kom je vaak woorden en uitdrukkingen tegen die rechtstreeks uit het Engels zijn vertaald. Zulke leenvertalingen heten ‘anglicismen’ als ze niet algemeen als correct Nederlands beschouwd worden. Het zijn vaak ‘luie vertalingen’ die je tegenkomt in haastig vertaalde teksten en nieuwsberichten, of termen die in vaktaal en jargon gebruikt worden, maar niet geschikt zijn voor teksten voor een algemeen publiek.

Hieronder staat een lijst (vermeende) anglicismen. Het oordeel dat iets een anglicisme is, is altijd enigszins subjectief en kan in de loop van de tijd veranderen. Bij elk woord staat of het (volgens ons) om een algemeen geaccepteerde vorm gaat of dat er beter voor een alternatief kan worden gekozen. Hebt u aanvullingen of opmerkingen? Stuur de Taaladviesdienst dan een e-mail.

 

leenvertaling

Engels origineel

algemeen geaccepteerd?

alternatief

aan het eind van de dag (‘uiteindelijk’)at the end of the dayneeuiteindelijk, als puntje bij paaltje komt, ten slotte, achteraf, na afloop
acteren (‘handelen, een daad stellen, opereren, actief zijn’)to actneehandelen, ingrijpen, opereren, actief zijn
actie nemento take actionneeactie ondernemen
administratie (de Trump-administratie)the Trump administrationneede regering-Trump
adopteren (een techniek adopteren)to adopt a techniqueneetoepassen, gebruiken
adoptie (van een techniek e.d.)adoptionneetoepassing, gebruik, het toepassen
adresseren (‘aanpakken’)to addressneeaanpakken, aan de orde stellen
in ander nieuwsin other newsneeverder in het nieuws
antipersoneelsmijnanti-personnel minejaantipersoonsmijn
atleet (‘sporter’)athleteneesporter, sportman, sportvrouw
attractie (‘aantrekkingskracht’)attractionneeaantrekking, aantrekkingskracht
bak/kook voor 15 minutenbake/fry/cook for 15 minutestwijfelachtigbak/kook 15 minuten
batterij (‘accu’)batteryjaaccu
belofte: een belofte makento make a promiseneeeen belofte doen/afleggen
beslissing: een beslissing makento make a decisionneeeen beslissing nemen
BijbelbeltBible BeltneeBijbelgordel, Biblebelt
biljoen (‘1.000.000.000’)billionneemiljard
brandnieuwbrand-newneegloednieuw, splinternieuw
brekend (nieuws)breaking (news)twijfelachtigurgent, groot nieuws; primeur
broers: de Coen-broersthe Coen brothersneede gebroeders Coen, de broers Coen
brutaal (geweld)brutaltwijfelachtigbruut, wreed
bubbel (‘economische zeepbel’)bubblejazeepbel
complimentje (‘naar een - vissen/hengelen’)to fish for complimentsjaeen complimentje uitlokken
controle (de controle over het stuur verliezen)to lose controltwijfelachtigde macht over het stuur verliezen
controleapparaatcontrol instrumenttwijfelachtigregeltoestel
controleren (‘beheersen, in de hand hebben’)to controltwijfelachtigbeheersen, in de hand hebben
de data isthe data isneede data zijn
decade (‘tien jaar’)decadeneedecennium
ding: het ding isthe thing isneehet punt is, waar het om gaat is
dit was het voor nuthat’s it for nowtwijfelachtigdit was het voor dit moment
donderstormthunderstormtwijfelachtigzwaar onweer
dramatisch (‘drastisch, spectaculair’)dramatictwijfelachtigdrastisch, spectaculair
essentiële oliënessential oilsjaetherische oliën
fijnlijnerfinelinertwijfelachtigfijnschrijver
frontpaginafront-pagejavoorpagina, homepage, thuispagina, hoofdpagina
gaan: digitaal gaan, internationaal gaanto go ...twijfelachtigkiezen voor, zich ontwikkelen als
gaan voor to go forjazich inspannen voor, zich helemaal inzetten voor
gedood worden (‘omkomen’)to be killedtwijfelachtigomkomen, om het leven komen, verongelukken, sneuvelen, vermoord worden
geldmakermoneymakertwijfelachtigiemand die gemakkelijk veel geld verdient; iets (bv. een film) wat veel geld opbrengt
genomineerdenomineetwijfelachtigkandidaat, kanshebber
globaal (‘mondiaal, wereldwijd’)globaljamondiaal, wereldwijd
gripgripjagreep
groenetakfractuurgreen stick fracturejatwijgbreuk
grondoorlogground warjalandoorlog
hagelstormhailstormneehagelbui
heet nieuws, hete informatiehot news, hot informationtwijfelachtigzeer actueel en opmerkelijk
helikopterouderhelicopter parentjaoverbezorgde ouder, bemoeizuchtige ouder
helpfunctie, helpschermhelp…jahulpfunctie, hulpscherm
hete aardappelhot potatotwijfelachtiglastig probleem
hinten ophint attwijfelachtigzinspelen op, duiden op
huisgemaakthomemadejaeigengemaakt, handgemaakt, zelfgemaakt
in andere woorden (‘met andere woorden’)in other wordsneemet andere woorden, oftewel, kortom
in control/controle zijnto be in controljabeheersen, de leiding hebben, (iets) meester zijn, (iets) onder controle hebben
industrie (reclame-industrie, toeristenindustrie)industryjabranche, sector, wezen (reclamebranche, toerismesector)
in lijn (zijn) met(to be) in line withjaop één lijn staan met, overeenstemmen met, in overeenstemming zijn met, stroken met
(helemaal) in zijnto be injain de mode zijn, in trek zijn, heel populair zijn
inzweren, ingezworento swear injabeëdigen
kalender (‘agenda met afspraken of onderwerpen’)calendarneeagenda
karakter (‘personage’)charactertwijfelachtigpersonage, figuur, rol
karaktermoordcharacter assassinationjaaanval op iemands reputatie
koffie makento make coffeetwijfelachtigkoffiezetten
komen in (‘dit model komt in drie uitvoeringen’), komen metcometwijfelachtigbeschikbaar zijn in, leverbaar zijn met
kook/bak voor 15 minutencook/bake/fry for 15 minutestwijfelachtigkook/bak 15 minuten
laag in calorieën, laag in suiker, laag in zoutlow in calories, low in sugar, low in saltneecaloriearm, met weinig calorieën; suikerarm, met weinig suiker; zoutarm, met weinig zout
leeflijnlifelinejaveiligheidstouw/-lijn
leidend (politicus)leading (politician)twijfelachtigvooraanstaand, prominent (politicus)
lekken (van informatie)leakjauit de school klappen (van mensen), uitlekken (van informatie)
leven (‘ergens wonen’)to liveneewonen
lijfstijllifestyletwijfelachtiglevensstijl
lijndanslinedancetwijfelachtigdans op countrymuziek
luidsprekerloudspeakerjaapparaat dat geluid versterkt
het maken (‘succes hebben’)to make itjasucces hebben
markt, zich uit de - prijzento price oneself out of the marketjate duur zijn in vergelijking met concurrenten; te hoge eisen stellen
meer en meermore and morejasteeds meer, hoe langer hoe meer
meer of mindermore or lesstwijfelachtigmin of meer, in meerdere of mindere mate
meer recent(elijk)more recent(ly)neerecenter, onlangs nog, pas nog
meest mooimost beautifulsomsmooist
meesterbreinmastermindjascherp verstand; zeer slimme persoon
meesterspionmaster spyjazeer gewiekste spion; gevaarlijke spion
missen (‘ontbreken’)to missjaontbreken
moeder/vader van tweemother/father of twotwijfelachtig

moeder/vader van twee kinderen, zoons, dochters

‘Zij/hij heeft twee kinderen.’

natte droomwet dreamjaonwillekeurige zaadlozing in iemands slaap; (spottend) droom, grote wens
Nederlands grootste ...Holland’s biggest ...jade/het grootste ... van Nederland
(zijn) nek uitsteken voorto stick one’s neck outjazich durven uitspreken, risico durven nemen
niet mijn kopje theenot my cup of teatwijfelachtigniet mijn ding, dat hoeft voor mij niet (zo), geen hobby van me
niet om over naar huis te schrijvennothing to write home aboutjaniets bijzonders, een beetje tegenvallend
nummer 1 + zelfst. nw.the number one + znnee

top-, de beste, de grootste

‘De beste/grootste datingsite van Nederland’

omslagartikelcover storyjaartikel dat op het omslag wordt aangekondigd
onder constructieunder constructionnee

in aanbouw, in voorbereiding

‘Aan deze site wordt (nog) gewerkt.’

oogopenereye-openertwijfelachtigopenbaring, plotselinge inval, plotseling inzicht
ooit: de ...ste ooitthe ...st everjade ...ste aller tijden
ophoestento cough upjaineens moeten opbrengen (van een bedrag)
opstartento start uptwijfelachtigbeginnen
(iets) overdoento overdotwijfelachtigte veel doen, overdreven veel doen
overnachtsovernighttwijfelachtigvan de ene op de andere dag, opeens
overschat zijnto be overratedtwijfelachtig

overschat worden

‘Eten wordt overschat’

over veertigover fortynee

van boven/over de veertig

‘Vrouwen van boven de veertig’

paragraaf (‘alinea’)paragraphneealinea
passage boekenbook passagetwijfelachtigvervoersbewijs/ticket kopen
pastoor (‘dominee, predikant’)pastorneedominee, predikant (niet-katholiek)
paswoordpasswordNL nee, B jawachtwoord
pathetisch (‘zielig, miserabel’)pathetictwijfelachtigzielig, miserabel, armzalig, jammerlijk
pijplijn (voor bijv. gas, olie, water)pipelineneepijpleiding (maar wel: ‘in de pijplijn (zitten)’)
(een plaatje) schietento shootjaeen foto maken
pleiten (schuldig/onschuldig pleiten)to plead ((not) guilty)twijfelachtigschuld bekennen/ontkennen, zichzelf (on)schuldig verklaren
politiestationpolice stationneepolitiebureau
protestant (‘demonstrant’)protesterneedemonstrant
punt (een - hebben)to have a pointja(deels/enigszins) gelijk hebben
puzzelen (‘voor een raadsel plaatsen’)to puzzelneevoor een raadsel plaatsen, verbazen
raketkunderocket sciencetwijfelachtigiets ingewikkelds,‘hogere wiskunde’
recordbrekendrecord-breakingneerecord- (‘recordaantal’, ‘recordlang’, ‘recordsnel’)
regel, als -as a rulejain de regel, gewoonlijk, bijna altijd
regenstormrainstormneestortbui, (zware) (regen)bui met windstoten
reisindustrietravel industrytwijfelachtigreiswezen, reissector
schooncleantwijfelachtigzonder drugs, geen drugs meer gebruikend
sinds (‘omdat, aangezien’)sinceneeomdat, aangezien
show, de - stelento steal the showjaopvallen en daardoor de meeste eer krijgen
sober (‘nuchter, niet dronken’)soberneenuchter
soort van (aan het eind van een zin)sort ofnee

min of meer, zo ongeveer

‘Hij is een kunstenaar, min of meer’

staan voor (‘betekenen’)to stand forjabetekenen, inhouden
stapelvoedselstaplefoodtwijfelachtigbasisvoedingsmiddelen
stappen nemento take stepsjastappen zetten, maatregelen nemen
sukkel in/voor de liefdesucker for lovetwijfelachtigiemand met een onsuccesvol liefdesleven
termen, iets alleen op eigen - doentermsjavoorwaarden
thee makento make teatwijfelachtigtheezetten
tweede in bevelsecond-in-commandtwijfelachtigplaatsvervangend commandant, onderbevelhebber
uitvindento find outjaerachter komen, achterhalen
het verschil makento make the differencejade doorslag geven
verloren generatielost generationjageneratie geboren tussen 1955 en 1970
vervangen metto replace withneevervangen door
vingervoedselfinger foodtwijfelachtiggerechtjes die je met de handen eet
vitaal (‘cruciaal’)vitaljacruciaal, fundamenteel, wezenlijk
vlaggeschipwinkel/vlaggenschipwinkelflagship storetwijfelachtigexclusieve winkel van een bepaald merk
voedselwoestijnfood deserttwijfelachtiggebied waar weinig goed voedsel te verkrijgen is
voetafdrukfootprinttwijfelachtigeffect die iemand heeft op het milieu door zijn levenswijze
voetbalspelerfootball playertwijfelachtigvoetballer
vrezen (‘moeten toegeven’)to be afraid thatjamoeten toegeven, niet kunnen ontkennen
vroeger of latersooner or latertwijfelachtigvroeg of laat
water, dat houdt geen -that doesn’t hold waterneedat houdt geen steek
wereldwijdworldwidejamondiaal
wijd (‘breed’)widetwijfelachtigbreed (‘De tornado trok een spoor van twee kilometer breed’)
windstormwindstormnee(zware) (regen)bui met windstoten
wolf, eenzame -lone wolfneesolist, ongrijpbare persoon die alles alleen wil doen
wolligwoollytwijfelachtigde kern vermijdend, eromheen draaiend
zegeningen, zijn - tellentot count one’s blessingsjavoor ogen houden hoeveel geluk je hebt