In een oude tekst kwam ik het zinnetje Ontferm u onzer tegen. Welke naamval is onzer hier?

Onzer is hier een tweede naamval, ofwel genitief.

Vroeger kende het Nederlands werkwoorden die een tweede naamval bij zich hadden. In de negentiende eeuw waren vele daarvan al verdwenen, alleen enkele wederkerende werkwoorden zoals zich ontfermen, zich bekommeren en zich herinneren hadden deze genitief toen nog wel bij zich. Enkele voorbeelden:

  • Zij bekommeren zich harer niet.
  • Herinnert gij u zijner niet?
  • Heer, erbarm u onzer.
  • Wie zal zich hunner erbarmen?

Deze genitieven zijn al lange tijd uit het dagelijks taalgebruik verdwenen. In plaats daarvan maken we constructies met voorzetsels: 'Ontferm u over ons', 'Zij bekommeren zich niet om haar', 'Heer, erbarm u over ons.' In andere gevallen is de oude genitief een lijdend voorwerp geworden: 'Herinnert u zich hem niet?'