Wat is juist: 1 aprilgrap of 1-aprilgrap?

Volgens de officiële spelling is 1 aprilgrap juist. Wat ons betreft is 1-aprilgrap ook goed. Deze alternatieve vorm staat daarom in onze Spellingwijzer Onze Taal en op onze spellingwebsite Spellingsite.nu.

Officiële spelling

Volgens de officiële spellingregels blijft de spatie in woordgroepen als 1 april, 2 euro en 4 havo staan als ze met nog een ander woord worden gecombineerd tot een samenstelling. Het is daarom officieel 1 aprilgrap, 2 euromunt en 4 havoleerling. Ook juist zijn 1 april-grap2 euro-munt en 4 havo-leerling (met een extra streepje voor de duidelijkheid). 

Alternatief

Wij vinden het invoegen van een streepje ook goed en zelfs duidelijker. In 1-aprilgrap, 2-euromunt en 4-havoleerling wordt namelijk meer benadrukt dat de drie onderdelen samen één samenstelling vormen. Bovendien is deze spelling logischer omdat andere samenstellingen met een cijfer officieel wél een streepje krijgen, zoals 80-jarige, 65-plusser24-urig, enz.

Het streepje is vooral een voordeel bij meervouden. Zo is de bedoeling van een zin als ‘Ik heb alleen nog 2-euromunten’ meteen duidelijk: ‘ik heb alleen nog munten van 2 euro’. Officieel moet dit zijn: ‘Ik heb alleen nog 2 euromunten.’ Deze zin kan echter ook betekenen: ‘ik heb alleen nog twee munten van 1 euro’.

Uitzondering: 24-uurs, 100-procents

De officiële spelling behandelt sommige samenstellingen met een cijfer anders dan hierboven staat uitgelegd. Naast bijvoorbeeld 24 uursdienst (met een spatie) is 24-uursdienst (met een streepje) namelijk officieel óók juist. In 24 uursdienst wordt de eerste s opgevat als een tussen-s. Het geheel is een combinatie van 24 uur en dienst, waarin dan toevallig ook een tussen-s verschijnt. De samenstelling 24-uursdienst (met streepje) wordt opgevat als een combinatie van het bijvoeglijk naamwoord 24-uurs en dienst. Deze twee delen zijn samengesmolten tot één geheel, waarin het streepje na 24 dan blijft staan.

Wat ons betreft is de keuze voor 24-uursdienst (met streepje) sowieso het meest logisch. Daarnaast is bijvoorbeeld 24-uurs bloeddrukmeting prima: nu is 24-uurs een bijvoeglijk naamwoord dat los voor de samenstelling bloeddrukmeting staat. Dat mag van de officiële spelling ook.

Eenaprilgrap

Als het cijfer in letters wordt uitgeschreven, zijn dit soort samenstellingen één woord. Over de spelling van achtuurjournaal, driegangendiner, eenaprilgrap, twee-euromunt (streepje vanwege klinkerbotsing), vijftigeurobiljet, enz. is iedereen het dus eens. Bij getallen onder de twintig en hele tien- en honderdtallen heeft het uitschrijven in letters de voorkeur.

Voorbeelden

Meer voorbeelden van dit soort combinaties:

officiële spelling alternatief (Spellingwijzer Onze Taal)
1 meifeest 1-meifeest
1,2 literbenzinemotor 1,2-literbenzinemotor
1,5 literpak 1,5-literpak
1,5 meterregel 1,5-meterregel
1e prijswinnaar 1e-prijswinnaar
10 eurobiljet 10-eurobiljet
10 gigabitnetwerk 10-gigabitnetwerk
100 eurobiljet 100-eurobiljet
100 procentscontrole, 100-procentscontrole 100-procentscontrole
100 metergrens 100-metergrens
104 wekengrens 104-wekengrens
1000 meterrecord 1000-meterrecord
1040 urennorm 1040-urennorm
11 juliviering 11-juliviering
11 septemberaanslagen 11-septemberaanslagen
1225 urengrens 1225-urengrens
1,5 metermaatregelen 1,5-metermaatregelen
1500 meterwedstrijd 1500-meterwedstrijd
13e maanduitkering 13e-maanduitkering
16 metergebied 16-metergebied
18 holesgolfbaan 18-holesgolfbaan
19e eeuwarchitectuur 19e-eeuwarchitectuur
2 eurodubbelportret 2-eurodubbelportret
2 euromunt 2-euromunt
2 fasestructuur 2-fasenstructuur
2e fasestudent 2e-fasestudent
2 gradennorm 2-gradennorm
2+1 gratisactie 2+1-gratisactie
20 eurobiljet 20-eurobiljet
20 wekenecho 20-wekenecho
24 inchscherm 24-inchscherm
24 uursdienst, 24-uursdienst 24-uursdienst
24 uurseconomie, 24-uurseconomie 24-uurseconomie
24 uursritme, 24-uursritme 24-uursritme
24 uursservice, 24-uursservice 24-uursservice
250 meternorm 250-meternorm
3e rangsacteur, 3e-rangsacteur 3e-rangsacteur
3 gangendiner 3-gangendiner
3 gangenverrassingsmenu 3-gangenverrassingsmenu
3 oktoberfeesten 3-oktoberfeesten
3 partijenoverleg 3-partijenoverleg
3 procentnorm 3-procentnorm
3 puntsautogordel, 3-puntsautogordel 3-puntsautogordel
30 kilometerzone 30-kilometerzone
32 uurscontract, 32-uurscontract 32-uurscontract
33 toerenplaat 33-toerenplaat
360 gradencamera 360-gradencamera
360 gradenfeedback 360-gradenfeedback
360 gradenfoto 360-gradenfoto
365 dagengrens 365-dagengrens
4 cilinderbenzinemotor 4-cilinderbenzinemotor
40 dagentijd 40-dagentijd
400 meterbaan 400-meterbaan
45 toerenplaat 45-toerenplaat
48 urenlimiet 48-urenlimiet
5 eurobiljet 5-eurobiljet
5 meiviering 5-meiviering
5 puntsschaal, 5-puntsschaal 5-puntsschaal
5 sterrenhotel 5-sterrenhotel
50 eurobiljet 50-eurobiljet
50 meterbad 50-meterbad
50 pluspersoneel 50-pluspersoneel
50 spellendoos 50-spellendoos
500 gradenthermometer 500-gradenthermometer
500 meterspecialist 500-meterspecialist
5.1 surroundsoundsysteem 5.1-surroundsoundsysteem
59 jarigenregeling 59-jarigenregeling
6 afleidingen-ecg 6-afleidingen-ecg
60 maandenperiode 60-maandenperiode
64 bitsprocessor, 64-bitsprocessor 64-bitsprocessor
78 toerenplaat 78-toerenplaat
8 seconderegel 8-secondenregel
8 uurjournaal 8-uurjournaal
80 kilometerzone 80-kilometerzone
90 meterschans 90-meterschans