Wat is juist: havoleerling of havo-leerling?

Het is allebei juist. Havoleerling is volgens de officiële regels in principe één woord. Wie echter een streepje voor de duidelijkheid wil invoegen, mag dat gerust doen. De officiële regels zeggen expliciet dat je met een streepje de opbouw van een woord mag verduidelijken. 

Havo: ‘gewoon woord’

Havo is eigenlijk een afkorting, maar is inmiddels een ‘gewoon’ woord. Dat betekent: je spreekt het ‘vloeiend’ uit, en niet letter voor letter, zoals hbo. Havo moet je daarom net zo behandelen als kano en waterpolo. Als je er een samenstelling mee vormt, schrijf je alles aan elkaar: havoleerling, kanowedstrijd, waterpoloteam. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor samenstellingen met mavo, pabo, meao en heao. Voorbeelden:

  • havoleerling, havoklas, havoreünie
  • mavoleerling, mavoschool, moedermavo
  • paboleerling, pabostudent, pabotoets
  • heaoleerling, heaostudent, heaostage
  • meaoleerling, meaostudent, meaodocent

In samenstellingen is het invoegen van een streepje om de leesbaarheid te vergroten altijd toegestaan, dus havo-leerling, mavo-diploma, heao-student en dergelijke zijn ook juist. Een koppelteken is verplicht bij klinkerbotsing: mavo-examen, havo-instroom, pabo-onderwijs, heao-opleiding.

Vmbo: afkorting

In samenstellingen met afkortingen als vmbo, vwo en hbo is een koppelteken verplicht: vmbo-klas, vwo-leerling, hbo-student. Deze samenstellingen zijn vergelijkbaar met cd-speler, pdf-document en tv-programma. Voorbeelden:

  • vmbo-diploma, vmbo-leerling, vmbo-niveau
  • vwo-diploma, vwo-leerling, vwo-school
  • mbo-leerling, mbo-niveau, mbo-stage
  • hbo-leerling, hbo-docent, hbo-studie

Havoër

Omdat havo als een gewoon woord wordt beschouwd, moet volgens de officiële spelling in de afleiding havoër het achtervoegsel -er gewoon aan havo worden vastgeplakt. Er is wel een trema nodig om klinkerbotsing te voorkomen. Vergelijkbaar zijn kanoër en waterpoloër. In de praktijk zie je echter vaak havo’er en havo-er. Wat ons betreft is havo’er te verdedigen, omdat ook mbo’er en vwo’er met een apostrof worden geschreven. Veel taalgebruikers zien daardoor tóch ook in havo een afkorting. We vermelden havo’er (en bijvoorbeeld meao’er en pabo’er) dan ook als veelvoorkomend én goed te verdedigen spelling op onze Spellingsite. Officieel moet het echter havoër, meaoër, paboër enz. zijn. 

Havo-er (met streepje) is echt een foutje. Het streepje is alleen juist in samenstellingen als havo-leerling en havo-examen.