Een tv-programma is een soort programma, net als een radioprogramma, amusementsprogramma en kinderprogramma. Dit soort woorden – die uit meerdere woorden opgebouwd zijn – worden samenstellingen genoemd. Samenstellingen moet je in het Nederlands aan elkaar schrijven. Als een van de delen van de samenstelling een afkorting is, zoals tv, is er een streepje nodig. Het is dus bijvoorbeeld tv-programma, tv-scherm, emotie-tv, hogeresolutie-tv, plasma-tv-scherm en reality-tv-programma.

Het streepje maakt duidelijk dat een deel van het woord een afkorting is die letter voor letter wordt uitgesproken. Zonder streepje (tvprogramma, cvketel) zijn zulke samenstellingen lastig leesbaar. Daarom is het invoegen van een streepje verplicht (volgens de spellingregels).

Losse letters en symbolen

Samenstellingen met een losse letter, zoals T-shirt, e-mail en c-sleutel, krijgen ook een streepje. Voor cijfers, symbolen en chemische formules geldt hetzelfde: 24-jarige, &-teken, +-teken, H-bom. In combinaties van afkortingen, cijfers en symbolen is het streepje ook verplicht: 3D-printer, A4-formaat, CO2-uitstoot, lhbtqia+-gemeenschap, 65+-echtpaar.

Als er zowel een woord voor als na de losse letter staat, staan er twee koppeltekens in de samenstelling: voetbal-T-shirt, nep-e-mail.

Afkortingen die je als gewoon woord worden uitgesproken (pin, led)

Als je een afkorting uitgespreekt als een ‘gewoon’ woord (en niet letter voor letter), moet je die afkorting ook behándelen als een gewoon woord. Er hoeft dan geen streepje te staan in een samenstelling: hivgeïnfecteerde, latrelatie, ledlamp en pincode zijn goed. Je mag trouwens wel een streepje gebruiken: er is niets aan te merken op hiv-geïnfecteerde, lat-relatie, led-lamp en pin-code.
In samenstellingen met afkortingen in hoofdletters, zoals IRA en NAVO, is het streepje verplicht: IRA-akkoord en NAVO-basis.

Afleidingen van afkortingen krijgen overigens geen streepje, maar een apostrof: tv’s, tv’tje, sms’je en sms’en.

  • 12-jarige
  • 24-jarige
  • 3D-animatie, 3D-effect, 3D-object, 3D-tekening
  • 3P-benadering (‘people, planet, profit’)
  • 65+-echtpaar
  • 80-plusser
  • CO2-uitstoot
  • lhbtqia+-gemeenschap

  • A3-formaat, A4-formaat, etc.
  • ABC-eilanden (‘Aruba, Bonaire, Curaçao’)
  • ABC-formule (bepaalde kantonrechtersformule)
  • ABC-kanaal (‘Antwerpen-Brussel-Charleroi’)
  • A-bom
  • ABS-remsysteem
  • A-cup
  • AD-bezorger (Algemeen Dagblad)
  • adh-aanduiding (‘aanbevolen dagelijkse hoeveelheid’)
  • ADHD-kind
  • adv-dag
  • AEX-index (‘Amsterdam Exchanges Index’)
  • AEX-koers
  • agf-afval (‘aardappelen, groente, fruit’)
  • AID-dossier (‘Algemene Inspectiedienst’)
  • AIVD-medewerker (‘Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst’)
  • AIVD-onderzoek
  • A-lijn
  • ALS-patiënt, ALS-symptoom, etc.
  • A-merk
  • ANC-lid
  • ANP-bericht
  • AOV-uitkering
  • AOW-premie, AOW-uitkering, etc.
  • apk-bewijs, apk-keuring, etc.
  • AROB-rechter
  • aso-school (‘algemeen secundair onderwijs’)
  • A-status
  • atv-dag
  • AVI-niveau
  • av-middelen (‘audiovisuele middelen’)

  • b2a-manager
  • b2b-afdeling, b2b-bedrijf, b2b-marketing, etc.
  • b2c-communicatie, b2c-marketeer, b2c-webshop, etc.
  • B-52-bommenwerper
  • B-acteur
  • BA-graad
  • B-attest
  • BBB-lid
  • Bbz-ondersteuning
  • bedrijfs-cao
  • bedrijfs-e-mailadres
  • betaal-tv
  • B-film
  • bh-bandje
  • bhv-cursus
  • B-kant
  • BMI-score
  • B-omroep
  • boodschapper-RNA
  • bouw-cao
  • breedbeeld-tv
  • bsn-nummer
  • BSE-uitbraak
  • bso-leidster
  • btw-heffing, btw-tarief, btw-verlaging, etc.

  • C14-datering, C14-methode, etc.
  • cao-akkoord, cao-onderhandelingen, cao-overeenkomst, etc.
  • CAT-scan
  • C-attest
  • CBS-cijfers
  • CDA-lid
  • cd-collectie, cd-hoesje, cd-opname, cd-speler, etc.
  • ckv-docent
  • CN-gas (‘bepaald type traangas’)
  • CO2-belasting, CO2-emissie, CO2-heffing, CO2-uitstoot, etc.
  • C-omroep
  • COPD-patiënt
  • crm-systeem
  • c-sleutel
  • C-status
  • ctrl-toets
  • CT-scan
  • cv-ketel

  • D66-lid
  • D-day
  • dktp-cocktail, dktp-prik, etc.
  • DNA-keten, DNA-test, etc. (alternatiefdna-keten, dna-test, etc.)
  • dr.-titel, drs.-titel
  • D-sluiting
  • dtp-prik
  • D-trein
  • dvd-hoesje, dvd-recorder, dvd-speler, etc.

  • FM-frequentie
  • FNV-lid
  • FPU-regeling
  • FSC-hout
  • f-sleutel
  • ftp-server
  • FVD-aanhanger

  • gft-afval
  • GGD-onderzoek
  • ggz-behandeling
  • GIF-bestand of gif-bestand
  • GIS-professional
  • GIS-technologie
  • GHB-verkoop (alternatiefghb-verkoop)
  • gps-ontvanger, gps-trackingsysteem, etc.
  • gsm-net, gsm-nummer, etc.
  • gsr-kit (‘gunshot residue kit’)

  • hbo-diploma, hbo-niveau, hbo-opleiding, etc.
  • H-bom
  • HB-potlood
  • hbs-leraar
  • heao-diploma, heao-opleiding, heao-student, etc.
  • hepatitis B-injectie (alternatief: hepatitis-B-injectie)
  • hogeresolutie-tv
  • HP-virus
  • hr-adviseur, hr-beleid, hr-manager, etc. (alternatiefHR-adviseur, HR-beleid, HR-manager, etc.)
  • hre-ketel
  • hr-combiketel, hr-ketel, hr-glas, hr+++-glas
  • hrm-afdeling, hrm-beleid, etc. (alternatiefHRM-afdeling, HRM-beleid, etc.)
  • hsdpa-netwerk, hsdpa-verbinding
  • hsl-trein
  • html-bestand
  • hts-student
  • http-adres

  • i-ad (interactieve reclamespot)
  • i-bankieren
  • IBAN-nummer
  • IB-groep (‘Informatie Beheer Groep’)
  • ICT-bedrijf, ICT-sector, etc. (alternatiefict-bedrijf, ict-sector, etc.)
  • ic-afdeling, ic-verpleegkundige, etc. (‘intensive care’)
  • IC-traject (‘intercity’)
  • id-baan
  • ID-bewijs, ID-kaart, etc.
  • i-handel
  • I-ijzer
  • IKON-programma
  • ing.-titel
  • IOC-lid
  • IP-adres
  • I-profiel
  • IQ-test
  • IRA-akkoord
  • irl-meeting
  • ir.-titel
  • IR-trein
  • ISBN-nummer
  • ISDN-aansluiting
  • ISO 9001-norm
  • IT-afdeling, IT-sector, IT-systeem, etc.
  • ivf-poging

  • JA21-lid
  • JOVD-voorzitter
  • jpeg-formaat
  • jpg-bestand
  • JSF-discussie

  • KB-archief
  • kno-arts
  • KNVB-beker
  • KOMO-gecertificeerd, KOMO-keur, etc.
  • KvK-inschrijving, KvK-nummer, etc.

  • lcd-scherm
  • lpg-installatie, lpg-motor, lpg-tank, etc.
  • L-profiel
  • LNV-medewerker
  • lp-verzameling
  • lsd-trip

  • m-bankieren
  • mbo-diploma, mbo-niveau, mbo-opleiding, etc.
  • MDMA-poeder (alternatief: mdma-poeder)
  • meao-diploma
  • ME-patiënt, ME-syndroom, etc.
  • ME-peloton
  • MKB-Nederland (eigennaam van werkgeversorganisatie)
  • mkb-regeling
  • MKZ-crisis, MKZ-vaccinatie, MKZ-virus, etc.
  • mlk-school
  • mo A-akte, mo B-akte (alternatiefmo-A-aktemo-B-akte)
  • MO-theorie (kwantummechanische theorie)
  • m-RNA (messenger-ribonucleic acid, boodschapper-RNA)
  • mr.-titel
  • MRI-scan
  • MRSA-bacterie, MRSA-besmetting, etc.
  • msn-taal
  • mts-opleiding, mts-student, etc.
  • multimedia-pc

  • NaOH-oplossing
  • NAP-hoogte (‘Normaal Amsterdams Peil’)
  • NAVO-bondgenootschap, NAVO-dubbelbesluit, NAVO-hoofdkwartier, NAVO-top, etc.
  • naw-gegevens (alternatiefNAW-gegevens)
  • nko-arts (‘neus, keel en oor’)
  • niveau 2-opleiding (alternatief: niveau-2-opleiding)
  • NOC*NSF-voorzitter
  • NPO-beleid (‘Nederlandse Publieke Omroep’)
  • NSB-gezin
  • NYMEX-beurs (‘New York Mercantile EXchange’)

  • OECD-rapport
  • ondernemings-cao
  • OPEC-land
  • or-lid, or-vergadering, etc. (alternatief: OR-lid, OR-vergadering etc.)
  • ov-chipkaart, ov-terminal

  • pc-gebruik
  • pdf-formaat
  • PET-scan
  • pgb-debat
  • pH-meter, pH-neutraal, pH-waarde, etc.
  • P&O-advies, P&O-adviseur, P&O-medewerker, P&O-ondersteuning, etc.
  • post-hbo-opleiding
  • pr-afdeling, pr-bureau, pr-medewerker, etc.
  • PSV-supporter
  • P-trein
  • pvc-mantel
  • PvdA-lid
  • PVV-stemmer

  • RAL-kleur
  • reality-tv
  • recombinant-DNA (alternatief: recombinant-dna)
  • reserve-or-lid (alternatief: reserve-OR-lid)
  • ribosoom-RNA
  • RNA-molecule
  • ROA-woning (‘aan asielzoekers ter beschikking gestelde huurwoning’)
  • rss-feed
  • RS-virus (‘respiratoir syncytieel virus’)
  • r.s.v.p.-kaartje
  • RVG-nummer
  • RVH-nummer
  • RVU-programma
  • RWW-uitkering

  • SARS-uitbraak
  • SD-kaart
  • SIS-kaart
  • sms-bericht, sms-taal, etc.
  • SoW-kerk
  • SP-lid
  • SS-teken
  • STER-reclame, STER-spot
  • S-trein (‘sneltrein’)
  • SUV-rijder
  • SWOT-analyse

  • tablet-pc
  • T-balk
  • T-biljet
  • T-bonesteak
  • tbs-inrichting, tbs-kliniek, etc.
  • t-groep (‘theoriegroep’)
  • tgv-traject
  • T-kruising
  • tl-armatuur
  • tl-buis
  • tl-licht
  • tl-verlichting
  • T-profiel
  • T-shirt
  • T-stuk
  • T-trein (‘toeristentrein’)
  • tv-camera, tv-commercial, tv-debat, tv-kanaal, tv-kijken, tv-programma, tv-zender, etc.
  • T-vormig

  • U-boot (‘onderzeeër’)
  • U-ijzer
  • U-profiel
  • URL-veld (alternatief: url-veld)
  • USB-poost, USB-stick (alternatief: usb-poort, usb-stick)
  • US-dollar
  • UTP-kabel
  • uv A-licht, uv B-licht, uv C-licht (alternatiefuv-A-lichtuv-B-lichtuv-C-licht)
  • U-vormig
  • uv-stralen, uv-straling, etc.

  • VB-theorie (kwantummechanische theorie)
  • V-effect
  • V-hals
  • vmbo-diploma, vmbo-leerling, vmbo-school, etc. 
  • VN-vergadering, VN-vredesmacht, VN-waarnemer, etc.
  • VOC-schip
  • voj-school
  • vos-cursus of voscursus, vos-school of vosschool
  • V-profiel
  • V-riem
  • VRT-programma, VRT-website
  • V-teken
  • V-snaar
  • VT-biljet
  • VTOL-vliegtuig (‘vertical take-off and lan­ding’)
  • VUT-regeling, VUT-uitkering, etc. (alternatiefvutregeling, vutuitkering, etc.)
  • VVD-congres, VVD-lid, etc. 
  • V-wapens
  • vwo-diploma, vwo-leerling, etc.

  • WAM-sticker
  • WAO-uitkering
  • WA-verzekering
  • wc-borstel, wc-papier, wc-pot, wc-rolhouder, etc.
  • WIA-uitkering
  • WK-finale
  • WOB-verzoek
  • Woo-verzoek
  • WW-premie

  • x-aantal
  • x-as
  • X-benen
  • X-chromosoom
  • x-coördinaat
  • X-naad
  • x-stralen
  • xtc-gebruik, xtc-pilletje, xtc-smokkel, etc.

  • y-as
  • Y-buis
  • Y-chromosoom
  • y-coördinaat
  • Y-draad

  • z-as
  • zbc-vergunning
  • zbo-status
  • Z-deeltje
  • Z-diagram
  • Z-kaart
  • zmlk-school
  • zmok-school
  • Z-ijzer
  • Z-opleiding
  • Z-profiel
  • Z-side
  • Z-staal
  • Z-verpleegkundige, Z-verpleging, etc.
  • Z-vorm, Z-vormig, etc.
  • zzp-pool, zzp-registratiesysteem, etc.