Wat is juist: de staat of de Staat?
Staat mag met een hoofdletter in bijvoorbeeld ‘een proces tegen de staat/Staat’, maar het is niet verplicht. In een zin als ‘Nederland/België is een soevereine staat’ is het altijd met een kleine letter.
Land of natie: staat met kleine letter
Met het woord staat kan een land of natie bedoeld zijn, zoals in autonome staat, dwergstaat, eilandstaat of Golfstaat. Het kan ook naar het bestuur of de organisatie van een land verwijzen, of naar een type maatschappij, zoals in verzorgingsstaat.
In al dat soort gevallen is staat een ‘gewoon’ woord. Je schrijft het dan met een kleine letter:
- Nederland is een soevereine staat.
- De organisatie van een staat is beschreven in de grondwet.
Gezagsorgaan of rechtspersoon: Staat goed verdedigbaar
Het woord staat kan ook een gezagsorgaan aanduiden – grofweg: de overheid – en/of de functie hebben van rechtspersoon. In die betekenis komt ook de spelling Staat veel voor: voor veel mensen heeft het dan het karakter van een naam. Maar die hoofdletter is zeker niet verplicht.
Bijvoorbeeld:
- De staat/Staat moet zorgen voor goed onderwijs.
- We kennen hier een scheiding van kerk/Kerk en staat/Staat.
- Hij heeft een proces aangespannen tegen de staat/Staat.
- De staat/Staat heeft die bank drie jaar geleden opgekocht.
Om te benadrukken dat het gaat om het gezagsorgaan, de overheid, is de hoofdletter in Staat goed te verdedigen. Dit lijkt vaker in juridische contexten voor te komen, bijvoorbeeld als iemand een proces aanspant tegen de staat/Staat. Sommige media kiezen in hun huisstijl bewust voor de hoofdletter.
Vergelijkbaar met rijk/Rijk
De kwestie staat/Staat is enigszins vergelijkbaar met die van het rijk/Rijk. Daarbij is al lange tijd de hoofdletter ingeburgerd, al is er geen spellingregel die dat voorschrijft. Ook bij staat/Staat geldt dat er geen spellingregel voor is, en in de praktijk worden de vormen door elkaar gebruikt.
