Wat betekent wappie en waar komt dit woord vandaan?

Een wappie is iemand die over bepaalde kwesties een zeer uitgesproken mening heeft, die niet op feiten gebaseerd is. Waar wappie precies vandaan komt, is niet bekend.

Wappies is een spottende en kleinerende term voor mensen die stellige beweringen doen over een onderwerp (zoals corona), terwijl anderen die beweringen als onzin beschouwen. Dat komt doordat ze niet gebaseerd zijn op serieus te nemen bronnen, maar op halve en hele verzinsels en complottheorieën.

Een vergelijkbaar woord is gekkie. Dat is ook een benaming voor iemand die fanatiek ideeën verkondigt die anderen belachelijk vinden. Zo is groene gekkies een spottende benaming voor milieuactivisten. Toch lijkt er ook een verschil te zijn. Gekkies slaat op mensen die overdrijven of doorslaan, terwijl de beweringen van wappies weinig met de realiteit te maken hebben.

Waar komt wappie vandaan?

De precieze herkomst van wappie is helaas onduidelijk. Het komt in elk geval al voor in het Woordenboek van Neologismen van Marc De Coster uit 1999. Daarin krijgt het de betekenis ‘onder invloed van drank, drugs’. Wappie zijn betekende dus aanvankelijk ‘dronken zijn’ of ‘stoned zijn’. Mogelijk is wappa van invloed geweest, dat in het Sranantongo een informeel en plat woord is voor ‘stoned’. Rond 2005 was wappie bij jongeren ook al in gebruik in de betekenis ‘gek, gestoord’.

De Dikke Van Dale nam wappie in 2017 op als bijvoeglijk naamwoord met de betekenis ‘onder invloed van drugs’ en ‘niet goed wijs’. In 2020 kwam het zelfstandig naamwoord wappie erbij, met de betekenis “iemand met bizarre, niet op feiten gebaseerde opvattingen over een bepaalde kwestie”.

Als zelfstandig naamwoord maakte wappie in 2020 snel opgang, vooral in de context van het coronavirus. Het werd een aanduiding voor mensen die de voorlichting van de overheid, virologen en epidemiologen niet vertrouwen, maar de ongefundeerde theorieën van niet-deskundigen wel. Samenstellingen als coronawappie, viruswappie en covidwappie zijn inmiddels ook zeer gebruikelijk. 

Van de wap zijn

Wappie doet ook denken aan van de wap zijn, dat oorspronkelijk Nederlands-Limburgs is. Het betekent ‘de kluts kwijt zijn, in de war zijn’ en ‘niet sporen’. Wap betekent hier eigenlijk ‘klap’, ‘draai om je oren’. Een verband tussen van de wap zijn en wappie is echter niet te vinden.