Is het het meest originele cadeau of het origineelste cadeau?

Het is allebei mogelijk. De overtreffende trap wordt meestal gevormd door -st achter het bijvoeglijk naamwoord te zetten: aardig - aardigst, goedkoop - goedkoopst, en dus ook origineel - origineelst.

Soms wordt de overtreffende trap omschreven met meest. Dat gebeurt vaak in de volgende gevallen:

  • Als het bijvoeglijk naamwoord eindigt op -de, -isch, -sd, -sk of -st:
    Het meest originele cadeau kan dus ook; originele krijgt dan extra nadruk. Bij deze constructie lijkt overigens sprake te zijn van Engelse invloed (the most original gift, the most intelligent student). Sommige taalgebruikers hebben daarom een sterke voorkeur voor het vormen van de overtreffende trap met de uitgang -st. Dat geldt zeker voor vormen als mooist en leukst (niet: meest mooi en meest leuk).

     

    • stupide - meest stupide
    • problematisch - meest problematisch, komisch - meest komisch
    • verbaasd - meest verbaasd, bevreesd - meest bevreesd
    • bruusk - meest bruusk, pittoresk - meest pittoresk
    • vast - meest vast, verrast - meest verras
  • Om nadruk te geven: de méést complete krant van Nederlandeen uitwisselingsprogramma van de meest intelligente studenten; de meest recent verschenen titels.

  • Als een (voltooid of tegenwoordig) deelwoord bijvoeglijk gebruikt is, maar nog wel sterk een werkwoordelijke betekenis heeft:

    • het meest gelezen boek (het gelezenste boek is niet mogelijk)
    • 'Kant-en-klaarmaaltijden zijn het meest geliefd bij luie mensen' (ongebruikelijker: geliefdst)
    • 'Dit doekje is het meest absorberend' (absorberendst is erg ongewoon)
    • 'Ik vind spionagefilms nu eenmaal het spannendst' (liever niet: meest spannend; spannend is echt een bijvoeglijk naamwoord)
    • 'Ik vind geschiedenisprogramma's het fascinerendst/meest fascinerend' (beide mogelijk; meest fascinerend is gebruikelijker en iets nadrukkelijker)
    • 'Ik vond het gerecht van Kim het verrassendst/meest verrassend (beide mogelijk; meest verrassend is gebruikelijker en iets nadrukkelijker)