Wat is goed: Arbodienst, arbodienst, Arbo-dienst of arbo-dienst?

De samenstelling arbodienst bestaat uit arbo, een verkorting van arbeidsomstandigheden, en dienst. De verkorting arbo fungeert als ‘gewoon’ woord en krijgt dan ook geen hoofdletter(s) of punten, en je kunt het aan andere woorden vast schrijven: arbodienst, arboreglement, arbotechnisch, arbozorg, enz.

Wel of geen streepje na arbo

Na arbo hoeft over het algemeen geen streepje. Je mag bijvoorbeeld best een verduidelijkend streepje zetten in arbo-dienst, arbo-beleid en arbo-zorg, maar echt nodig is het niet. In arbo-adviseur en arbo-arts kan het wél prettig zijn voor een lezer.

Het streepje is volgens de officiële spellingregels verplicht als het woord na arbo met een e, i, o of u begint. Dan is het namelijk nodig om klinkerbotsing te voorkomen. Bijvoorbeeld: arbo-eisen, arbo-inspectie, arbo-overeenkomst, arbo-uren.

Arbowet: hoofdletter

Meestal is arbo met een kleine letter. Uitzonderingen zijn Arbowet en Arbobesluit (vooral in Nederland bekend), die wél een hoofdletter krijgen. Dat komt doordat het verkortingen zijn van de namen Arbeidsomstandighedenwet en Arbeidsomstandighedenbesluit.

Letterwoorden: aids, pin, vip

Andere ingeburgerde afkortingen die als ‘gewoon woord’ fungeren, zijn bijvoorbeeld: aids, pin en vip. Deze afkortingen worden ‘letterwoorden’ genoemd. Je vormt letterwoorden door de beginletter van elk deel van een woord of van elk woord in een woordgroep aan elkaar te plakken. Voorbeelden van samenstellingen met letterwoorden zijn: aidsremmer, ledlamp, petfles, pincode, purschuim en viptribune.

Als je een afleiding vormt van een letterwoord, doe je ook net alsof het ‘gewone’ woorden zijn: purachtig, nahosser (‘docent die na de herziening onderwijssalarissen is gaan werken’), ufo’s, ufootje en vips.

Verkortingen: arbo, horeca

Woorden als arbo en horeca lijken sterk op letterwoorden, maar noem je verkortingen. Verkortingen vorm je met lettergrepen, zoals bij horeca van hotel, restaurant en café. Bij letterwoorden zoals pin en led gebruik je alleen beginletters (persoonlijk identificatienummer, light-emitting diode).

Andere voorbeelden van verkortingen zijn bama (bachelor, master) en airco (airconditioning). Samenstellingen daarmee zijn bijvoorbeeld bamastructuur en aircomonteur. Je mag altijd een streepje voor de duidelijkheid invoegen: bama-structuur en airco-monteur zijn ook goed. Maar je bent niet verplicht een streepje te schrijven zoals in dvd-speler, verzamel-cd, tv-programma. Dvd, cd en tv zijn ‘echte’ afkortingen (ook wel ‘initiaalwoorden’ genoemd).