Wanneer is weerlegt goed en wanneer weerlegd?

De stam van het werkwoord weerleggen is weerleg. Of daar een d of een t achter komt, hangt af van hoe je het werkwoord in de zin gebruikt: als persoonsvorm of als voltooid deelwoord.

In ‘Hij weerlegt de beschuldiging’ is weerlegt een persoonsvorm. In ‘Ze heeft de stelling weerlegd’ en ‘De beweringen werden direct weerlegd’ is weerlegd een voltooid deelwoord.

Weerlegt: persoonsvorm

Weerlegt is goed als het een persoonsvorm is in de tegenwoordige tijd. Er komt dan in het enkelvoud een t achter de stam weerleg in een zin als ‘Hij weerlegt de beschuldiging’. Meer voorbeelden:

• Het rapport weerlegt dat er sprake is van prijsstijging.
• Weerlegt dit de oude theorie?  
• De docente weerlegt de redenering van haar leerling.

Tip: als je het kunt vervangen door bespreekt of spreekt tegen, is weerlegt goed.

Weerlegd: voltooid deelwoord

Weerlegd is goed als het geen persoonsvorm is, maar een voltooid deelwoord. Bijvoorbeeld: ‘Ze heeft de stelling weerlegd.’ In deze zin is heeft de persoonsvorm. Meer voorbeelden:

• De woordvoerder had de kritiek snel weerlegd.  
• Heeft zij de stelling van haar buur weerlegd?
• Jullie hebben de aantijgingen overtuigend weerlegd.

Je gebruikt het voltooid deelwoord weerlegd ook in passieve zinnen (of: lijdende zinnen). Er staat dan meestal een vorm bij van het hulpwerkwoord worden of zijn. Voorbeelden:

• Alle beweringen zijn door de commissie weerlegd.
• Zijn uitspraak werd direct weerlegd.

Tip: als je het kunt vervangen door besproken of tegengesproken, is weerlegd goed.

Oefenen

Wil je oefenen met weerlegt en weerlegd? Klik dan op het tabblad ‘Oefenen’ hierboven.