Waar moeten de streepjes of spaties in huis(-)aan(-)huis(-)blad?
De juiste spelling is huis-aan-huisblad (met twee streepjes) of huis-aan-huis-blad (met een extra streepje voor de duidelijkheid). Spaties zijn niet goed.
Als je huis aan huis en blad samenvoegt tot één geheel, vorm je een bepaald type samenstelling (een samenstelling met een woordgroep).
Woordgroep in samenstelling
Huis aan huis is een woordgroep die je in drie losse woorden schrijft. Bijvoorbeeld: ‘De folder werd huis aan huis verspreid.’ Als je met deze woordgroep een samenstelling vormt (door er blad aan toe te voegen), komen er tussen de delen van de woordgroep huis aan huis streepjes te staan. Het laatste deel van de samenstelling, blad, schrijf je in principe vast aan het laatste deel van de woordgroep: huis-aan-huisblad. Je mag ook een extra streepje toevoegen voor de duidelijkheid: huis-aan-huis-blad is ook goed.
In de woordgroepen die deel uitmaken van dit soort samenstellingen, zit altijd een voorzetsel (aan, in, op, enz.) en/of een voegwoord (en, of) en/of een lidwoord (de, het, een). Bijvoorbeeld:
- glas-in-loodraam (of: glas-in-lood-raam)
- lik-op-stukbeleid (of: lik-op-stuk-beleid)
- dag-en-nachtritme (of: dag-en-nacht-ritme)
- alles-of-nietsmentaliteit (of: alles-of-niets-mentaliteit)
- ver-van-mijn-bedshow (of: ver-van-mijn-bed-show)
Als je op het tabblad ‘Voorbeelden’ hierboven klikt, vind je nog veel meer voorbeelden.
Zelfde regel voor Engelse woorden: face-to-facecontact
Ook combinaties met Engelse delen vallen onder deze regel. Als je bijvoorbeeld een samenstelling maakt met face to face of best of seven, komen daar streepjes in:
- face-to-facecontact (of: face-to-face-contact)
- best-of-sevenserie (of: best-of-seven-serie)
Blij met deze uitleg?
Met een donatie van € 5 steun je Onze Taal. Bedankt!
Een-op-een, koek-en-zopie
Soms krijgt een woordgroep ook buiten een samenstelling streepjes. Dan noem je ze samenkoppelingen. Bijvoorbeeld: koek-en-zopie, een-op-een en schout-bij-nacht. Die streepjes blijven staan als je er een samenstelling mee vormt, zoals een-op-eengesprek, koek-en-zopiekraam en schout-bij-nachtsvlag.
Voor-de-gek-houderij
In bijvoorbeeld voor-de-gek-houderij en de-kat-op-het-spek-binderij zijn alle streepjes verplicht. Het laatste deel van deze woorden kun je namelijk niet als het kernwoord van het geheel beschouwen. (In de samenstelling huis-aan-huisblad is blad wél duidelijk het kernwoord.)
Voor-de-gek-houderij en de-kat-op-het-spek-binderij zijn afgeleid van de woordgroepen voor de gek houden en de kat op het spek binden.
Hieronder staan meer voorbeelden van samenstellingen met een woordgroep. De variant met een verduidelijkend extra streepje staat er telkens achter.
- aan-en-uitrelatie, aan-en-uit-relatie
- advocaat-van-de-duivelrol, advocaat-van-de-duivel-rol
- alleen-op-de-wereldgevoel, alleen-op-de-wereld-gevoel
- alles-of-nietspoging, alles-of-niets-poging
- baas-boven-baasprincipe, baas-boven-baasprincipe
- baas-in-eigen-buikdemonstratie, baas-in-eigen-buik-demonstratie
- bak-en-braadboter, bak-en-braad-boter
- benen-op-tafeloverleg, benen-op-tafel-overleg
- best-of-sevenserie, best-of-seven-serie
- blijf-van-mijn-lijfhuis, blijf-van-mijn-lijf-huis
- boter-bij-de-visbeleid, boter-bij-de-vis-beleid
- dag-en-nachtritme, dag-en-nacht-ritme
- dag-na-dagbeschrijving, dag-na-dag-beschrijving
- dertien-in-een-dozijnfilm, dertien-in-een-dozijn-film
- dertien-in-een-dozijnhuis, dertien-in-een-dozijn-huis
- doos-in-doosconstructie, doos-in-doos-constructie
- een-op-eengesprek, een-op-een-gesprek
- een-op-eenrelatie, een-op-een-relatie
- face-to-facecontact, face-to-face-contact
- face-to-faceonderwijs, face-to-face-onderwijs
- geld-terug-bij-vertragingactie, geld-terug-bij-vertraging-actie
- glas-in-loodraam, glas-in-lood-raam
- half-om-halfgehakt, half-om-half-gehakt
- hang-en-sluitwerk, hang-en-sluit-werk
- hard-tegen-harddiscussie, hard-tegen-hard-discussie
- heet-van-de-naaldverslag, heet-van-de-naald-verslag
- huis-aan-huisblad, huis-aan-huis-blad
- huis-aan-huisverspreiding, huis-aan-huis-verspreiding
- huis-in-huisconstructie, huis-in-huis-constructie
- huis-tuin-en-keukengesprek, huis-tuin-en-keuken-gesprek
- huis-tuin-en-keukenmiddeltje, huis-tuin-en-keuken-middeltje
- huis-tuin-en-keukenverdriet, huis-tuin-en-keuken-verdriet
- kant-en-klaardeeg, kant-en-klaar-deeg
- kat-en-muisspel, kat-en-muis-spel
- kip-of-eikwestie, kip-of-ei-kwestie (ook wel: kip-eikwestie, kip-ei-kwestie)
- kip-of-eivraag, kip-of-ei-vraag (ook wel: kip-eivraag, kip-ei-vraag)
- knip-en-plakwerk, knip-en-plak-werk
- kop-of-muntbeslissing, kop-of-munt-beslissing
- kort-door-de-bochtantwoord, kort-door-de-bocht-antwoord
- kort-door-de-bochtbenadering, kort-door-de-bocht-benadering
- kort-door-de-bochtdenkwerk, kort-door-de-bocht-denkwerk
- lief-en-leedpot, lief-en-leed-pot
- lijf-aan-lijfgevecht, lijf-aan-lijf-gevecht
- lik-op-stukbeleid, lik-op-stuk-beleid
- made-in-Chinalabel, made-in-China-label
- made-in-Europekeurmerk, made-in-Europe-keurmerk
- made-in-Hollandlogo, made-in-Holland-logo
- mama-en-papalening, mama-en-papa-lening
- mama-en-papawinkel, mama-en-papa-winkel
- mannen-onder-elkaarhumor, mannen-onder-elkaar-humor
- man-tegen-mangevecht, man-tegen-man-gevecht
- middle-of-the-roadmuziek, middle-of-the-road-muziek
- mond-op-mondbeademing, mond-op-mond-beademing
- mond-tot-mondreclame, mond-tot-mond-reclame
- negen-tot-vijfmentaliteit, negen-tot-vijf-mentaliteit
- nek-aan-nekrace, nek-aan-nek-race
- normen-en-waardendebat, normen-en-waarden-debat
- normen-en-waardendiscussie, normen-en-waarden-discussie
- opa-en-omaregeling, opa-en-oma-regeling
- opa-en-omasubsidie, opa-en-oma-subsidie
- out-of-the-boxdenker, out-of-the-box-denker
- over-mijn-lijkmentaliteit, over-mijn-lijk-mentaliteit
- papa-en-mamahuis, papa-en-mama-huis
- rijst-met-krentenhond, rijst-met-krenten-hond
- rond-de-tafelcoaching, rond-de-tafel-coaching
- rond-de-tafelgesprek, rond-de-tafel-gesprek
- rond-de-klokopvang, rond-de-klok-opvang
- rond-de-wereldticket, rond-de-wereld-ticket
- stap-voor-stapplan, stap-voor-stap-plan
- state-of-the-arttechnieken, state-of-the-art-technieken
- stoppen-met-rokenplan, stoppen-met-roken-plan
- stoppen-met-rokenprogramma, stoppen-met-roken-programma
- trap-op-trap-afsystematiek, trap-op-trap-af-systematiek
- tussen-de-orenziekte, tussen-de-oren-ziekte
- twee-onder-een-kapwoning, twee-onder-een-kap-woning
- van-negen-tot-vijftype, van-negen-tot-vijf-type
- ver-van-mijn-bedshow, ver-van-mijn-bed-show
- voet-bij-stukbeleid, voet-bij-stuk-beleid
- vraag-en-antwoordspel, vraag-en-antwoord-spel
- vrouwen-onder-elkaarhumor, vrouwen-onder-elkaar-humor
- zij-aan-zijmaatschappij, zij-aan-zij-maatschappij
Blij met deze uitleg?
Met een donatie van € 5 steun je Onze Taal. Bedankt!
Vind je dit lastig? Dan is onze online training ‘Los of vast’ (voor gevorderden) iets voor jou. In deze training krijg je niet alleen meer uitleg over samenstellingen met woordgroepen, maar ook over allerlei andere woorden. Hoe weet je of je ze los, vast of met een streepje schrijft? Met behulp van filmpjes, voorbeelden en oefeningen heb je binnen een uur de spellingregels daarvoor onder de knie.
