Welke signaalwoorden zijn er?

Signaalwoorden zijn woorden die een bepaalde samenhang aanduiden, zoals want, omdat, maar, bijvoorbeeld, dus en tot slot.

Signaalwoorden geven een signaal aan de lezer: ‘Let op, er komt nu een nieuw onderwerp’ bijvoorbeeld. Of een argument, een gevolg, een vergelijking, een voorbeeld, enzovoort. Signaalwoorden worden ook wel verbindingswoorden of structuuraanduiders genoemd.

Voorbeelden van signaalwoorden (per soort signaal)

Hieronder staat een lijst met voorbeelden van signaalwoorden. Ze staan bij elkaar op basis van het verband dat ze aangeven. Er staan ook woordgroepen en zinnetjes met dezelfde functie tussen.

Opsomming

ten eerste, ten tweede, ten derde (enzovoort)
allereerst, eerst, om te beginnen
bovendien, ook, en, daarnaast, verder
niet alleen + maar ook (als combinatie)
als laatste, ten slotte, tot slot

Tegenstelling

maar, echter, toch, wel
hoewel, ondanks, weliswaar
integendeel, daarentegen
in tegenstelling tot
aan de ene kant + aan de andere kant (als combinatie)
enerzijds + anderzijds (als combinatie)
desalniettemin, desondanks

Vergelijking

zo, net zo, net als, evenals
op dezelfde manier
zie ook, vergelijk

Voorbeeld

bijvoorbeeld, zoals, zo
denk aan, neem
een voorbeeld is
stel je voor:
stel dat
ter illustratie:

Argumentatie

omdat, daarom, dus, om die reden
doordat, daardoor, waardoor, zodat
met het doel dat, om te, opdat, teneinde, waartoe
want, namelijk, immers
zodat, met het gevolg dat, ten gevolge van
kortom
dat heeft geleid tot

Tijdsverloop

eerst, voordat
tijdens, tegelijkertijd
nadat, daarna, vervolgens
uiteindelijk, als laatste, ten slotte, tot slot
zodra, als, wanneer, op het moment dat, terwijl

Samenvatting en conclusie

dus, kortom, al met al, met andere woorden
daaruit volgt
hieruit blijkt dat
samenvattend, concluderend, alles overziend

Signaalwoorden gebruiken

Schrijf je voor een breed publiek en wil je zo duidelijk mogelijk schrijven? Dan zijn sommige signaalwoorden te moeilijk: desalniettemin en immers bijvoorbeeld. Kies dan een ander woord of een andere formulering uit dezelfde categorie. Zie ook de lijst met alternatieven voor moeilijk taalgebruik.

Bekijk ook onze tips over het gebruik van signaalwoorden (met voorbeeldzinnen).