Wat is klinkerbotsing?

Een voorbeeld van een woord met klinkerbotsing is na-apen. Als je dit werkwoord zonder streepje opschrijft (naapen), lijken de twee a’s samen één lange aa-klank te zijn. Met een streepje maak je duidelijk dat de twee a’s bij twee verschillende lettergrepen horen en dat na-apen bedoeld is.

Klinkerbotsing kun je op twee manieren verhelpen: bij samenstellingen (zoals na-apen) gebeurt dat met een streepje. Daarover gaat deze pagina. Bij afleidingen (zoals smeuïg) gebruik je een trema, zie daarvoor deze pagina.

Klinkerbotsing in samenstellingen: verplicht streepje

De volgende lettercombinaties moet je van elkaar scheiden door een streepje als ze niet bij dezelfde lettergreep horen:

• aa - astma-aanval, data-analyse, gala-avond, guerrilla-aanval, media-aandacht
• ae- aha-erlebnis, media-evenement, na-ebben, soja-extract
• ai - alinea-indeling, camera-instelling, cosmetica-industrie, massa-immigratie
• aij - malaga-ijs, na-ijlen, gamma-ijzer
• au - diploma-uitreiking, gala-uitvoering, intra-uterien, opera-uitvoering
• ee - café-eigenaar, competitie-element, drie-eenheid, functie-eisen, keuze-element, mee-eter, toe-eigenen, twee-eiig
• ei - diepte-investering, functie-inhoud, hogere-inkomensgroepen, rente-inkomsten
• eij - consumptie-ijs, missie-ijver, vanille-ijs
• eu - camouflage-uitrusting, drie-urig, facsimile-uitgave, live-uitzending, opname-unit, televisie-uitzending
• ie - graai-economie, groei-explosie, mini-enquête, roei-equipe
• ii - nazi-ideologie, ski-instructeur, groei-impuls
  (ii is geen tweeklank, maar het streepje is toch verplicht)
• iij - plooi-ijzer, tosti-ijzer
  (iij is geen tweeklank, maar het streepje is toch verplicht)
• ij - groei-jaar, mini-jurk, nazi-jager
  (de j is geen klinker, maar het streepje is toch verplicht, omdat de ij een tweeklank is)
• oe - auto-export, domino-effect, placebo-effect, zo-even
• oi - auto-inbraak, bio-industrie, bruto-inkomen, foto-impressie (uitzondering: zoiets)
• oij - choco-ijsje, mango-ijs
• oo - auto-onderdelen, bruto-opbrengst, foto-onderschrift, imago-onderzoek
• ou - macho-uiterlijk, netto-uitkering, radio-uitzending
• ui - cadeau-idee, kou-inval, milieu-inspectie, niveau-indeling
• uij - niveau-ijking, milieu-ijveraar, art-nouveau-ijzerwerk
• uu - bureau-uren, continu-uitstoot, milieu-uitgaven

Geen klinkerbotsing: streepje optioneel

Er is geen sprake van klinkerbotsing bij de combinaties ao, ea, eo, ia, io, iu, oa, ua, ue en uo. Je kunt gerust een streepje voor de duidelijkheid invoegen, maar dat is niet verplicht.

• ao - massaontslag, massa-ontslag
• ea - politieauto, politie-auto
• eo - correctieopdracht, correctie-opdracht
• ia - draaias, draai-as
• io - januariochtend, januari-ochtend
• iu - skiuitrusting, ski-uitrusting
• oa - autoalarm, auto-alarm
• ua - parapluantenne, paraplu-antenne
• ue - milieueffect, milieu-effect
• uo - menuoverzicht, menu-overzicht

Er is ook geen sprake van klinkerbotsing bij combinaties die beginnen met een ij, en bij combinaties met een y. Maar ook hier geldt: als je voor de leesbaarheid liever een streepje zet, mag dat gerust.

• ija - rijangst, rij-angst
• ije - bijeffect, bij-effect
• iji - rijinstructeur, rij-instructeur
• ijij - glijijzer, glij-ijzer
• ijo - batterijoplader, batterij-oplader
• iju - zijuitgang, zij-uitgang
• ya - babyartikel, baby-artikel
• ye - hockeyelftal, hockey-elftal
• yi - privacyinstelling, privacy-instelling
• yo - hobbyorganisatie, hobby-organisatie
• yu - juryuitspraak, jury-uitspraak
• yy - babyyoghurt, baby-yoghurt