Moet er achter getuige in 'Het feest was een groot succes, getuige de vele positieve reacties' niet een meervouds-n komen, op grond van het meervoud reacties?

 

Nee, getuige is hier een voorzetsel, dat 'blijkens, zoals blijkt uit' betekent. Voorzetsels zijn onveranderlijk; ze passen zich niet aan aan het woord waar ze bij horen. Nog een paar voorbeelden met dit voorzetsel getuige:

  • Getuige de kijkcijfers is de serie zeer geliefd.
  • Je bent volgens mij niet zo blij, getuige je e-mail.
  • Getuige alle lege bierblikjes en andere rotzooi hebben er gisteren  veel mensen in het park gepicknickt.

Getuige is in getuige de reacties geen werkwoordsvorm, en past zich dus niet aan aan het meervoud reacties. Toch kán getuige wel een werkwoordsvorm zijn, namelijk een aanvoegende wijs. Dat is een verouderde werkwoordsvorm die vaak een wens aanduidt. Bijvoorbeeld in een ouderwetse zin als 'Tegen haar getuige het onschuldig vergoten bloed.' Deze zin betekent: 'moge het onschuldig vergoten bloed tegen haar getuigen'. 

Getuige is in getuige de reacties ook niet het zelfstandig naamwoord de getuige zoals in 'Er hebben zich vier getuigen van het ongeluk gemeld' en 'Mijn zus heeft me gevraagd of ik getuige wil zijn bij haar huwelijk.'

Volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) zijn constructies als getuige de reacties ontstaan onder invloed van het Frans. In het Frans blijft témoin in bijvoorbeeld témoin tous les anciens philosophes ('getuige alle oude filosofen') en témoin les blessures ('getuige de verwondingen') eveneens onveranderd. Het WNT merkt nogal streng op: “Meer nog dan in het Fransch is bij ons het ware besef van deze uitdrukking verflauwd: men denkt onwillekeurig aan het werkwoord getuigen of aan de getuige, en is soms onzeker of men getuige of getuigen zal schrijven. Daar de zegswijze toch aan eene vreemde taal is ontleend, mag het thans raadzaam worden geacht het Fransche spraakgebruik nauwkeurig te volgen of anders de uitdrukking in 't geheel niet te bezigen.”