Wat is juist: ad-hocoplossing, ad hoc-oplossing of adhocoplossing?

 

Ad-hocoplossing en ad-hoc-oplossing zijn allebei juist; ad hoc-oplossing is onjuist.

Ad-hocoplossing bestaat uit een Latijnse woordgroep (ad hoc) en een zelfstandig naamwoord (oplossing). Het geheel vormt een samenstelling. In samenstellingen die beginnen met zo'n anderstalige, niet-Engelse woordgroep wordt een streepje tussen deze woorden gezet. Voor de leesbaarheid mag er ook een extra streepje worden ingevoegd na het tweede woorddeel.

Meer voorbeelden met ad hoc:

  • ad-hocanalyse, ad-hoc-analyse
  • ad-hocbeslissing, ad-hoc-beslissing
  • ad-hocbestuur, ad-hoc-bestuur
  • ad-hoccomité, ad-hoc-comité
  • ad-hoccommissie, ad-hoc-commissie
  • ad-hocinitiatief, ad-hoc-initiatief
  • ad-hoconderzoek, ad-hoc-onderzoek
  • ad-hocoptie, ad-hoc-optie

Ad hoc komt ook weleens voor ná een zelfstandig naamwoord, meestal in de verbinding commissie ad hoc, maar ook oplossing ad hoc komt voor. Dan staat er een spatie tussen alle woorden, net als in zinnen als: 'Hij reageerde ad hoc', 'Haar oplossing was ad hoc (bedacht).'

Meer voorbeelden van samenstellingen waarvan de eerste delen een woordgroep uit een andere (niet de Engelse) taal zijn:

  • a-capellakoor, a-capella-koor ('Ons koor zingt a capella')
  • ad-interimdirecteur, ad-interim-directeur ('Deze directeur is ad interim aangesteld')
  • à-la-carterestaurant, à-la-carte-restaurant ('De term à la carte betekent dat je zelf je menu kunt samenstellen op basis van de menukaart van een restaurant')
  • aloë-veracrème ('De aloë vera heeft dikke bladeren')
  • aloë-veragel, aloë-vera-gel ('De aloë vera heeft dikke bladeren')
  • angina-pectorisaanval, angina-pectoris-aanval ('Angina pectoris is een ernstige aandoening')
  • anorexia-nervosapatiënt, anorexia-nervosa-patiënt ('Karen Carpenter leed aan anorexia nervosa')
  • a-prioribesluit, a-priori-besluit ('Het besluit is a priori genomen')
  • a-priorikeus, a-priori-keus ('De keus was a priori gemaakt')
  • art-decostijl ('Strakke en eenvoudige vormen zijn het kenmerk van art deco')
  • art-nouveaukunst ('De art nouveau is een Europese kunststijl, verwant aan de jugendstil')
  • au-bain-mariebereiding, au-bain-marie-bereiding ('Verwarm de saus au bain-marie')
  • au-pairbureau, au-pair-bureau ('Ze heeft als au pair in Londen gewerkt')
  • babi-pangangmenu ('Babi pangang is geroosterd varkensvlees')
  • bain-mariepan ('Een pannenset van twee in elkaar passende pannen om voedsel au bain-marie te verwarmen')
  • chili-con-carnerecept, chili-con-carne-recept ('Vanavond eten we chili con carne')
  • caffè-latteglas ('Caffè latte is koffie met veel melk')
  • commedia-dell'artefiguur, commedia-dell'arte-figuur ('Harlekijn (Arlecchino) is een figuur uit de commedia dell'arte')
  • crème-brûléebrander, crème-brûlée-brander ('Ik ben dol op crème brûlée')
  • cum-laudevermelding, cum-laude-vermelding ('Zij studeerde cum laude af')
  • da-capoaria, da-capo-aria ('Da capo betekent: 'nog eens vanaf het begin'')
  • daging-rendangmenu ('Daging rendang is een Indisch gerecht van met kokos gestoofd rundvlees')
  • dolce-far-nientesfeer, dolce-far-niente-sfeer ('Vakantie is voor mij vooral een dolce far niente')
  • eau-de-cologneflesje, eau-de-cologne-flesje ('Eau de cologne betekent letterlijk 'water van Keulen'')
  • en-blocclausule, en-bloc-clausule ('Verzekeraars hebben vaak het recht om de premies en bloc, dus voor alle polishouders, te wijzigen')
  • en-blocbepaling, en-bloc-bepaling ('De verzekeraar mag ook de voorwaarden van sommige verzekeringen en bloc wijzigen')
  • en-suitedeuren, en-suite-deuren ('Ons vorige huis had een mooie kamer en suite')
  • ex-antebeleidsevaluatie, ex-ante-beleidsevaluatie ('Ex ante betekent 'van tevoren'')
  • ex-postevaluatie, ex-post-evaluatie ('Ex post betekent 'achteraf' of na 'afloop')
  • extra-murosactiviteiten, extra-muros-activiteiten ('Studenten kunnen ook extra muros studeren')
  • feng-shuiopleiding, feng-shui-opleiding ('Feng shui is een uit China afkomstige kunst om een harmonieuze inrichting te creëren')
  • fin-de-siècleroman, fin-de-siècle-roman ('Deze roman is geschreven in het fin de siècle')
  • garra-rufabad, garra-rufa-bad ('De Garra rufa wordt ook wel 'knabbelvisje' genoemd')
  • haute-couturecollectie, haute-couture-collectie ('Zij draagt alleen maar haute couture')
  • herpes-simplexvirus, herpes-simplex-virus ('Herpes simplex wordt meestal 'koortslip' genoemd')
  • in-situvitrificatie ('Vitrificatie in situ wil zeggen dat verontreinigingen in de bodem ter plaatse worden verglaasd')
  • in-vitrofertilisatie, in-vitro-fertilisatie ('Bij technieken die in vitro worden toegepast, wordt een deel van een organisme gebruikt')
  • in-vitromaturatie, in-vitro-maturatie ('Bij technieken die in vitro worden toegepast, wordt een deel van een organisme gebruikt')
  • jeu-de-boulesbaan, jeu-de-boules-baan ('Hij is een groot liefhebber van jeu de boules')
  • laisser-fairehouding, laisser-faire-houding ('Houding die gekenmerkt wordt door het idee 'laisser faire' - laat iedereen zijn eigen zin doen)
  • lollo-rossosalade, lollo-rosso-salade ('Lollo rosso is een slasoort met gekrulde bladeren')
  • mastino-napoletanopup, mastino-napoletano-pup ('De mastino napoletano is een grote hond')
  • mon-choutaart, mon-chou-taart ('Met mon chou kun je lekkere taarten maken')
  • multiple-sclerosepatiënt, multiple-sclerose-patiënt ('Multiple sclerose betekent letterlijk 'op vele plaatsen voorkomende weefselverharding'')
  • nemo-teneturbeginsel, nemo-tenetur-beginsel ('Nemo tenetur is Latijn voor 'niemand kan verplicht worden')
  • nouveaux-richesfamilie, nouveaux-riches-familie ('Een ander woord voor nouveaux riches is parvenu's')
  • nouvelle-cuisinekookboek, nouvelle-cuisine-kookboek ('Paul Bocuse is een belangrijke naam binnen de nouvelle cuisine')
  • nouvelle-vaguefilm, nouvelle-vague-film ('Eric Rohmer is een van de belangrijkste figuren uit de nouvelle vague')
  • panna-cottapuddinkje ('Panna cotta is een zoete Italiaanse roompudding')
  • pencak-silatbeoefenaar ('Pencak silat is een uit Indonesië afkomstige vechtsport')
  • pina-coladacocktail ('Pina colada betekent letterlijk 'gezeefde ananas')
  • post-factumanalyse ('Post factum betekent 'achteraf'')
  • post-factumcontrole ('Een controle post factum is een achterafcontrole')
  • post-partumdepressie ('Post partum betekent letterlijk 'na de bevalling')
  • post-partumpsychose ('Post partum betekent letterlijk 'na de bevalling')
  • pro-deoadvocaat, pro-deo-advocaat ('De hulpverlening was pro deo')
  • pro-formabijdrage, pro-forma-bijdrage ('We betaalden een financiële bijdrage van pro forma € 1,-')
  • pro-formaprocedure, pro-forma-procedure ('Deze procedure wordt ook wel pro forma gevolgd')
  • pro-formazitting, pro-forma-zitting ('Deze zitting zal pro forma plaatsvinden')
  • pro-justitiarapportage, pro-justitia-rapportage ('Er wordt pro justitia gerapporteerd')
  • pro-memoriepost, pro-memorie-post ('Het agendapunt werd pro memorie toegevoegd')
  • pro-ratavergoeding, pro-rata-vergoeding ('De vergoeding wordt pro rata berekend')
  • pro-ratovergoeding, pro-rato-vergoeding ('De vergoeding wordt pro rato berekend')
  • qi-gongmeester ('Qi gong is een combinatie van ademhalingstechniek, concentratie en subtiele bewegingen')
  • spina-bifidapatiënt, spina-bifida-patiënt ('Spina bifida betekent 'gespleten ruggegraat'')
  • summa-cum-laudevermelding, summa-cum-laude-vermelding ('Zij studeerde summa cum laude af')
  • tai-chicursus, tai-chi-cursus ('Tai chi is van oorsprong een oosterse verdedigingskunst')
  • terra-sigillataschaal, terra-sigillata-schaal ('Terra sigillata betekent letterlijk 'gestempeld aardewerk')
  • toties-quotiesaflaat ('De Latijnse woordgroep toties quoties betekent 'zo dikwijls als'')
  • uomo-universale-ideaal (streepjes verplicht vanwege klinkerbotsing) ('Leonardo da Vinci was een uomo universale')
  • urbi-et-orbizegen, urbi-et-orbi-zegen ('Urbi et orbi betekent letterlijk 'aan de stad (Rome) en aan de (gehele) wereld'')
  • vanillepanna-cotta, vanille-panna-cotta ('Panna cotta is een zoete Italiaanse roompudding')
  • viola-da-gambaconcert, viola-da-gamba-concert ('De viola da gamba is een mooi instrument')
  • xiang-qibeoefenaar, xiang-qi-beoefenaar ('Xiang qi is het Chinese schaakspel')

Als er tussen de delen van een anderstalige woordgroep al een streepje staat, blijft dat behouden in een samenstelling:

  • deux-chevauxliefhebber ('Je ziet nog maar zelden een deux-chevaux rijden')
  • deux-piècesontwerp ('Daar heb je de freule in d'r deux-pièces')
  • ex-aequoreglement, ex-aequo-reglement ('Bij een ex-aequo geeft de laatst gereden wedstrijd de doorslag')
  • ex-librisstempel ('Een ex-libris staat meestal voor in een boek')
  • petit-beurrekoekjes ('Een kopje thee met een petit-beurre gaat er altijd wel in')
  • ve-tsinallergie, ve-tsin-allergie ('Ve-tsin wordt vaak gebruikt om de smaak van (Chinese en Japanse) gerechten te versterken')