Noem je het alfabet het ABC of het abc? En worden losse letters in een zin (van a tot z/van A tot Z) of een samenstelling (a-status/A-status) als kleine letter of als hoofdletter geschreven?

 

Het is het abc. Losse letters zijn alleen hoofdletters als daar een speciale reden voor is.

Kleine letters

Losse letters zijn in principe kleine letters, ook als ze in een samenstelling staan of met elkaar gecombineerd worden:

  • het abc, een abc'tje, het abc van internetbankieren
  • wie a zegt, moet ook b zeggen
  • van a tot z
  • een zachte g
  • het h-woord ('hypotheekrenteaftrek')
  • de puntjes op de i zetten
  • tussen-n
  • tongpunt-r, Gooise r
  • x-as, x-coördinaat, x-factor
  • y-as, y-coördinaat

Hoofdletters

Losse letters zijn hoofdletters als ze:

  • een naam vertegenwoordigen:
    - van A naar B
    - persoon X tegen persoon Y
  • een ordening, status of maat aanduiden:
    - vak A
    - B-film
    - B-staal
    - C-status
    - dubbel D
    - de F'jes
    - vitamine K
    - maat XL
  • hun eigen vorm weergeven:
    - H-balk
    - kunst met een grote K
    - L-vormige kamer
    - T-kruising, T-shirt
    - U-bocht
    - X-chromosoom, Y-chromosoom

Speciale gevallen

Een speciaal geval vormen toonsoorten in de muziek: het is a-mineur ('klein') en D-majeur ('groot'). Losse muzieknoten worden met een kleine letter geschreven: een hoge c, een lage f.

Het woord u als aanspreekvorm krijgt een kleine letter, behalve als het aan het begin van een zin staat of als iemand bijzonder veel eerbied wil uitdrukken; zie verder dit advies.

Voor afkortingen en symbolen gelden aparte regels.