Wanneer is veroordeelt goed en wanneer veroordeeld?
Veroordeelt is goed in een zin als ‘De rechter veroordeelt de man tot een celstraf.’ Veroordeeld is goed in bijvoorbeeld ‘De EU heeft de aanval veroordeeld’ en ‘De politicus werd hard veroordeeld.’
De stam van het werkwoord veroordelen is veroordeel. Of daar een d of een t achter komt, hangt af van hoe je het werkwoord in de zin gebruikt: als persoonsvorm of als voltooid deelwoord.
In ‘De rechter veroordeelt de man tot een celstraf’ is veroordeelt een persoonsvorm. In ‘De EU-leden hebben de aanval unaniem veroordeeld’ en ‘De politicus werd hard veroordeeld’ is veroordeeld een voltooid deelwoord.
Veroordeelt: persoonsvorm
Veroordeelt is goed als het een persoonsvorm is in de tegenwoordige tijd. Er komt dan in het enkelvoud een t achter de stam veroordeel in een zin als ‘De rechter veroordeelt de man tot een celstraf.’ Meer voorbeelden:
- Je veroordeelt me hierom hopelijk niet.
- Veroordeelt men deze aanval wel voldoende?
- Ik denk dat hij het gedrag van zijn broer veroordeelt.
Tip: als je het kunt vervangen door verwerpt, is veroordeelt goed.
Veroordeeld: voltooid deelwoord
Veroordeeld is goed als het geen persoonsvorm is, maar een voltooid deelwoord. Bijvoorbeeld: ‘De EU-leden hebben de aanval unaniem veroordeeld.’ In deze zin is hebben de persoonsvorm. Meer voorbeelden:
- Het hof heeft de verdachte veroordeeld voor fraude.
- Heeft de tuchtcommissie de wetenschapper veroordeeld?
- De mensenrechtenorganisatie heeft de situatie veroordeeld.
Je gebruikt het voltooid deelwoord veroordeeld ook in passieve zinnen (of: lijdende zinnen). Er staat dan meestal een vorm bij van het hulpwerkwoord worden of zijn. Voorbeelden:
- De politicus werd hard veroordeeld.
- Ze is door de rechtbank tot een geldboete veroordeeld.
- Het gedrag van de jongen wordt door zijn ouders veroordeeld.
Tip: als je het kunt vervangen door verworpen, is veroordeeld goed.
Oefenen
Wil je oefenen met veroordeelt en veroordeeld? Klik dan op het tabblad ‘Oefenen’ hierboven.
Blij met deze uitleg?
Met een donatie van € 5 steun je Onze Taal. Bedankt!
Quizje
Wil je oefenen met werkwoorden zoals veroordelen? Dus: met werkwoorden waarbij de stam + t (veroordeelt) hetzelfde klinkt als het voltooid deelwoord (veroordeeld)? Doe dan de ‘stam + t of voltooid deelwoord’-quiz!
Online training
Vind je deze quiz lastig? Dan is onze online training werkwoordspelling iets voor jou. In deze training krijg je niet alleen meer uitleg over de tegenwoordige tijd en het voltooid deelwoord, maar over állerlei soorten werkwoordsvormen. Met behulp van filmpjes, stroomschema’s en oefeningen schrijf je alle werkwoorden binnen de kortste keren foutloos!