Is het ‘Ik sla rechts af’ of ‘Ik sla rechtsaf’?

Rechts afslaan en links afslaan zijn in feite verkortingen van naar rechts afslaan en naar links afslaan. Het werkwoord afslaan betekent hier ‘een weg verlaten’, net als in ‘Je moet hier afslaan.’ Rechts en links staan dus los van het werkwoord afslaan. Voorbeelden:

• Ik ben daar rechts afgeslagen, maar dat bleek niet goed te zijn.
• Je vergat net je richtingaanwijzer toen je rechts afsloeg.
• Sla links af bij de kerk.
• Als je daarna rechts afslaat, zie je ons huis al.

Rechtsaf, linksaf

In de praktijk komen rechtsaf slaan en linksaf slaan ook vaak voor. Dat komt omdat rechtsaf en linksaf in de meeste andere gevallen één woord zijn. Bijvoorbeeld:

• U wilt hier rechtsaf, maar dat kan tijdelijk niet.
• Zal ik dan maar linksaf gaan?
• We liepen linksaf en zagen toen een hert op het pad.

Er is dus een – op het oog – onlogisch spellingverschil tussen ‘Zij willen linksaf’ en ‘Zij slaan links af’, en tussen ‘Ik ga rechtsaf’ en ‘Ik sla rechts af’, terwijl die zinnen vrijwel hetzelfde betekenen. In de praktijk kiezen veel mensen in al deze zinnen voor linksaf en rechtsaf. Zij kiezen dus voor rechtsaf gaan, rechtsaf slaan, linksaf gaan en linksaf slaan. Dat is overigens ook op betekenisniveau te verdedigen, want slaan kan een beweging uitdrukken, zoals in op de vlucht slaan en op hol slaan.