Hypallage betekent letterlijk ‘verwisseling’. Het gaat om een bijzondere combinatie van een bijvoeglijk naamwoord en een zelfstandig naamwoord. In die combinatie verschuift er iets in de relatie tussen deze woorden: het bijvoeglijk naamwoord staat weliswaar voor zijn kern, maar het verwijst naar iets of iemand anders, bijvoorbeeld de waarnemer, zoals in de luie stoel. Of naar het woord dáárna, zoals in een goed glas wijn en een lekker bordje soep

De hypallage is een vorm van metonymisch of indirect taalgebruik.

Toch nog een vraag?

Onze taaladviseurs staan elke werkdag voor je klaar. Neem contact op via

Bel 085 00 28 428 van 9.30 tot 12.00 uur (op donderdag tot 11.00 uur) en van 13.30 tot 16.00 uur Bel 085 00 28 428 van 9.30 tot 12.00 uur (op donderdag tot 11.00 uur) en van 13.30 tot 16.00 uur

(gebruikelijke belkosten, geen extra kosten)

Of stel je vraag via social media of per mail

Voorbeelden van hypallage, met uitleg erachter. 

  • de warme bakker (niet de bakker is warm, maar het brood dat de bakker zelf bakt)
  • een luie stoel (niet de stoel is lui, maar wie erin gaat zitten)
  • een goed glas wijn (niet het glas is goed, maar de wijn)
  • een lekker bordje soep (niet het bordje is lekker, maar de soep)
  • een droevige gebeurtenis (de gebeurtenis is niet droevig, maar ze wekt droefheid op)
  • een gezonde maaltijd (de maaltijd is niet gezond, maar degenen die de maaltijd eten blijven gezond)
  • een glijdende schaal (niet de schaal glijdt, maar iets anders verandert geleidelijk) 
  • een lopend buffet (niet het buffet loopt, maar de mensen die het eten)
  • een mobiel nummer (niet het nummer is mobiel, maar degene die de telefoon met dat nummer heeft)
  • een sexy pak (het pak is niet sexy, maar degene die het draagt)
  • een sociale huurwoning (niet de huur of de woning is sociaal, maar het idee erachter)
  • een staande ovatie (niet de ovatie staat, maar de mensen die klappen)
  • een staande receptie (niet de receptie staat, maar de bezoekers)
  • een verstandige beslissing (de beslissing is niet verstandig, maar degene die de beslissing neemt)
  • elektrische fietsers (niet de fietsers zijn elektrisch, maar de fiets waarop ze fietsen)

Hypallage komt uit het klassiek Grieks. Het Griekse hupallagè betekende ‘verandering’. Het bestaat uit het voorzetsel hupo-, dat ‘onder’ betekent, en een vorm van het werkwoord allassein, dat de betekenis ‘verruilen’ heeft.