Wanneer is gebaart goed en wanneer gebaard?

De stam van het werkwoord gebaren is gebaar. Of daar een d of een t achter komt, hangt af van hoe je het werkwoord in de zin gebruikt: als persoonsvorm of als voltooid deelwoord.

In ‘De regisseur gebaart naar de acteur’ is gebaart een persoonsvorm. In ‘Ik heb even naar de winkelier gebaard’ en ‘Ze wordt gebaard even naar voren te komen’ is gebaard een voltooid deelwoord.

Gebaart: persoonsvorm

Gebaart is goed als het een persoonsvorm is in de tegenwoordige tijd. Er komt dan in het enkelvoud een t achter de stam gebaar in een zin als ‘De regisseur gebaart naar de acteur.’ Meer voorbeelden:

• Ze gebaart driftig.
• De ambtenaar gebaart dat ik aan de beurt ben.
• Gebaart de man aan de overkant naar mij?

Tip: als je het kunt vervangen door wenkt, is gebaart goed.

Gebaard: voltooid deelwoord

Gebaard is goed als het geen persoonsvorm is, maar een voltooid deelwoord. Bijvoorbeeld: ‘Ik heb even naar de winkelier gebaard.’ In deze zin is heb de persoonsvorm. Meer voorbeelden:

• De docent heeft al drie keer gebaard dat ze stil moeten zijn.
• Hadden de politieagenten je gebaard dat je moest stoppen?
• De cabaretier heeft een paar keer naar het publiek gebaard voor applaus.

Je gebruikt het voltooid deelwoord gebaard ook in passieve zinnen (of: lijdende zinnen). Er staat dan meestal een vorm bij van het hulpwerkwoord worden of zijn. Voorbeelden:

• Zij wordt gebaard even naar voren te komen.
• De leerlingen werden duidelijk gebaard dat ze stil moesten zijn.
• De menigte werd gebaard luid te klappen.  

Tip: als je het kunt vervangen door gewenkt, is gebaard goed.

Oefenen

Wil je oefenen met gebaart en gebaard? Klik dan op het tabblad ‘Oefenen’ hierboven.