Wat is juist: ertoe besluiten of er toe besluiten?

Juist is: ertoe besluiten. Bijvoorbeeld: ‘De gemeenteraad gaat ertoe besluiten’, ‘De rechter besloot ertoe de verdachte te veroordelen.’

Het werkwoord besluiten staat vaak samen met het voorzetsel tot in een zin. Na tot staat dan een woordgroep zoals overname van het bedrijf of het onderzoek.

Ze besloten tot het onderzoek omdat er geruchten de ronde deden over misstanden.
De directie besloot tot overname van het bedrijf zonder eerst advies in te winnen.

Je kunt datzelfde tot ook combineren met er. Tot krijgt dan een andere vorm: toe. De woorden er en toe schrijf je dan aan elkaar.

Ze besloten ertoe omdat er geruchten de ronde deden over misstanden.
De directie besloot ertoe zonder eerst advies in te winnen.

Ertoe betekent hier ‘tot het onderzoek’ of ‘tot overname van het bedrijf’.

Er zijn ook zinnen met ertoe besluiten waarin ertoe niet verwijst naar iets dat eerder genoemd is, maar bijvoorbeeld naar iets dat verderop in de zin staat. Ook dan schrijf je ertoe aan elkaar:

Als we ertoe besluiten om erheen te gaan, moeten we ook goed voorbereid zijn.
Wat deed haar ertoe besluiten dat idee nieuw leven in te blazen?

Ertoe, hiertoe, daartoe, waartoe

Wat voor er + toe geldt, geldt ook voor hier + toe, daar + toe en waar + toe. Je schrijft dus hiertoe, daartoe en waartoe als één woord in zinnen als deze:

De gemeente heeft hiertoe besloten.
Ik weet niet waarom de instelling daartoe besloten heeft.
Waartoe heeft de jury besloten?

Op het tabblad ‘Voorbeelden’ staan meer voorbeelden van zinnen met ertoe, hiertoe, daartoe en waartoe. Op het tabblad ‘Achtergrond’ vind je meer uitleg over deze combinaties.

Er (...) toe

Tussen er, hier, daar of waar en toe kunnen andere delen van de zin staan. In dat geval schrijf je ze uiteraard als losse woorden, ook al horen ze nog steeds bij elkaar. Je mag toe daarom niet aan besluiten vast schrijven.

De gemeente gaat hier mogelijk op termijn toe besluiten.
De raad kan daar niet zomaar toe besluiten.
Heeft de instelling daar echt toe besloten?

Blij met deze uitleg?

Met een donatie van € 5 steun je Onze Taal. Bedankt!

Toch nog een vraag?

Onze taaladviseurs staan elke werkdag voor je klaar.

Stel hier je vraag

Andere combinaties met ertoe

Ertoe komt ook voor met andere werkwoorden dan besluiten, zoals:

Dat heeft ertoe bijgedragen dat de koopkracht gedaald is.
De overheid wil de burgers ertoe aanzetten duurzamer te leven.
Het is belangrijk om te merken dat onze mening ertoe doet.
Wij willen er graag toe behoren.
Wat heeft je ertoe bewogen?
Hij kan er maar niet toe komen.
Geen idee waartoe dit allemaal leidt.

Op het tabblad ‘Oefenen’ vind je een quizje om te oefenen met het los en vast schrijven van er/hier/daar/waar + toe met allerlei soorten werkwoorden.

Er zijn veel vaste combinaties van een werkwoord en een voorzetsel: zorgen voor, houden van, denken aan, kijken naar, wachten op, enzovoort. Na het voorzetsel staat vaak een zelfstandig naamwoord, een persoonlijk voornaamwoord of een naam (of een woordgroep met zo’n woord als kern):

We moeten denken aan voldoende eten voor onderweg.
Zij houdt van kerstliedjes.
Ik zorg voor jou.
We kijken naar Netflix.

In plaats van zo’n woord(groep) kan er ook er, daar, hier of waar bij het voorzetsel staan. Als er/daar/hier/waar direct voor het voorzetsel staat in de zin, schrijf je die woorden aan elkaar:

We moeten eraan denken.
Zij houdt daarvan.
Ik zorg hiervoor.
Waarnaar kijken we?

Ertoe = ‘tot het (ding)’, ‘tot de dingen’

Zo’n woord als eraan betekent eigenlijk ‘aan het’ of ‘aan iets (wat net genoemd is)’. Evenzo betekent daarvan eigenlijk ‘van dat, van die dingen’. Hiervoor is te lezen als ‘voor dit, voor deze dingen’, en waarnaar betekent eigenlijk ‘naar wat, naar welke dingen’.

De combinatie van er en een voorzetsel verwijst dan ook vaak naar iets wat eerder in de zin of in de vorige zin genoemd is. Het gebruik van zo’n combinatie voorkomt dat je een woordgroep moet herhalen. Voorbeelden:

Denk jij aan mijn planten in de vakantie? Ja hoor, ik denk eraan.
[eraan = aan de planten]
We eten blijkbaar zuurkool morgen. Houd jij daarvan?
[daarvan = van zuurkool]
Je hoeft zelf geen lunch mee te nemen: hiervoor wordt gezorgd.
[hiervoor = voor een lunch]

Combinaties als eraan denken, ervan houden en ervoor zorgen kunnen ook verwijzen naar iets wat verderop in de zin staat. Dat is dan vaak een bijzin die met dat of om begint. Voorbeelden:

Zul je eraan denken dat je de planten water geeft?
Zij houdt ervan om mensen voor de gek te houden.
Wil jij ervoor zorgen dat mijn planten water krijgen?

Let op

Soms staan er/daar/hier/waar en een voorzetsel wel na elkaar in de zin, maar horen ze toch niet bij elkaar. Het voorzetsel kan namelijk ook een zinsdeel vormen met een woord of woordgroep erachter. Zoals hier:

Ze had er voor niks zitten wachten.
[er duidt een plaats aan; voor hoort bij (voor) niks, niet bij er]
Ik ben er voor de zoveelste keer in getrapt.
[voor hoort bij (voor) de zoveelste keer, niet bij er]
Je kunt op me rekenen; ik ben er voor jou.
[voor hoort bij (voor) jou, niet bij er]
Ze had daar van acht tot tien om hem zitten wachten.
[daar duidt een plaats aan; van hoort bij (van) acht tot tien, niet bij daar]
De dieren komen hier in elk geval tot rust.
[hier duidt een plaats aan; in hoort bij (in) elk geval, niet bij hier]
Onze buren hebben een garage waar tegen betaling caravans worden gestald.
[waar duidt een plaats aan; tegen hoort bij betaling]

In deze zinnen verwijst er/daar/hier naar iets anders, bijvoorbeeld naar een plaats; in elk geval heeft het een andere functie dan in de eerdere zinnen op deze pagina. In zulke gevallen schrijf je er en het voorzetsel los van elkaar.

Online training

Vond je dit lastig? Volg dan onze training Los of vast: ‘er’, voorzetsels en werkwoorden op het online leerplatform van Onze Taal. Met behulp van video’s, stappenplannen en opdrachten heb je de regels binnen de kortste keren onder de knie.

Bekijk de training