Welk verbindingswoord is juist in ‘Wij zijn dankbaar voor de jaren die/dat hij bij ons was’?
Dat is hier juist: ‘Wij zijn dankbaar voor de jaren dat hij bij ons was.’
Dat is hier een voegwoord. Een voegwoord heeft geen verwijzende, maar alleen een verbindende functie (het koppelt de hoofdzin aan de bijzin). In ‘Wij zijn dankbaar voor de jaren dat hij bij ons was’ koppelt dat dus de bijzin dat hij bij ons was aan wij zijn dankbaar voor de jaren.
Een zin als ‘Wij zijn dankbaar voor de jaren die hij bij ons doorbracht’ zit anders in elkaar. In deze zin is het betrekkelijk voornaamwoord die goed. Een betrekkelijk voornaamwoord past zich aan aan het woord waarnaar het verwijst, en naar een meervoud (zoals jaren) moet je verwijzen met die.
Ook na andere de-woorden die een tijdseenheid aanduiden, is het voegwoord dat soms mogelijk. Het heeft dan over het algemeen dezelfde betekenis en functie als bijvoorbeeld waarin, waarop of gedurende/tijdens welke.
| dat (voegwoord) | die (betrekkelijk voornaamwoord) |
| De uren dat ik in de bioscoop zat, waren heel gelukkige uren. | De uren die volgden, vlogen voorbij. |
| In de week dat zij zestig werd, verscheen haar vijftiende boek. | In de week die net voorbij is, werd ze zestig. |
| Tijdens de maand dat ik in de winkel hielp, heb ik veel leuke mensen gesproken. | Tijdens de maand die aan het festival voorafging, werd er veel reclame gemaakt. |
| In de minuut dat hij naast me zat, werd hij drie keer gegroet door voorbijgangers. | In de minuut die ze kreeg om te reageren, wist ze niets uit te brengen. |
| In de eeuwen dat er geen horloges bestonden, waren kerkklokken zeer nuttig in het dagelijks leven. | In de eeuwen die voorbij zijn gegaan, heeft dit kunstwerk alleen maar aan zeggingskracht gewonnen. |
| De tijd dat ik ook met weinig slaap kon functioneren, is helaas voorbij. | De tijd die ik nog heb, wil ik goed besteden. |
Blij met deze uitleg?
Met een donatie van € 5 steun je Onze Taal. Bedankt!