Wanneer is aanschouwt goed en wanneer aanschouwd?

De stam van het werkwoord aanschouwen is aanschouw. Of daar een d of een t achter komt, hangt af van hoe je het werkwoord in de zin gebruikt: als persoonsvorm of als voltooid deelwoord.

In ‘Hij aanschouwt het kunstwerk aandachtig’ is aanschouwt een persoonsvorm. In ‘Zij heeft het met verbazing aanschouwd’ en ‘De zonsverduistering werd door veel mensen aanschouwd’ is aanschouwd een voltooid deelwoord.

Aanschouwt: persoonsvorm

Aanschouwt is goed als het een persoonsvorm is in de tegenwoordige tijd. Er komt dan in het enkelvoud een t achter de stam aanschouw in een zin als ‘Hij aanschouwt het kunstwerk nauwkeurig’. Meer voorbeelden:

• Zij aanschouwt de opkomende zon.
• De voorbijganger aanschouwt het wonderlijke tafereel.
• Wie zoiets aanschouwt, kan een gevoel van ontroering bijna niet onderdrukken.

Tip: als je het kunt vervangen door ziet, is aanschouwt goed.

Aanschouwd: voltooid deelwoord

Aanschouwd is goed als het geen persoonsvorm is, maar een voltooid deelwoord. Bijvoorbeeld: ‘Zij heeft het met verbazing aanschouwd.’ In deze zin is heeft de persoonsvorm. Meer voorbeelden:

• Ik heb zijn val met eigen ogen aanschouwd.
• Heb jij die beelden ook met afschuw aanschouwd?
• Het publiek had de voorstelling met veel waardering aanschouwd.

Je gebruikt het voltooid deelwoord aanschouwd ook in passieve zinnen (of: lijdende zinnen). Er staat dan meestal een vorm bij van het hulpwerkwoord worden of zijn. Voorbeelden:

• De zonsverduistering werd door veel mensen aanschouwd.
• De gebeurtenissen zijn door de betogers met ergernis aanschouwd.
• In Rotterdam kan de mooiste skyline van het land aanschouwd worden.

Tip: als je het kunt vervangen door gezien, is aanschouwd goed.

Oefenen

Wil je oefenen met aanschouwt en aanschouwd? Klik dan op het tabblad ‘Oefenen’ hierboven.