Wat is de juiste zinsvolgorde: ‘Ik weet niet hoe laat ze vertrokken is’ of ‘Ik weet niet hoe laat ze is vertrokken’? 

Beide volgordes zijn juist.

De volgorde voltooid deelwoord - persoonsvorm (vertrokken is) wordt de ‘groene volgorde’ genoemd. De volgorde persoonsvorm - voltooid deelwoord (is vertrokken) heet de ‘rode volgorde’. Deze kleuraanduidingen komen van een oude dialectkaart waarop de volgorde vertrokken is groen was ingekleurd en is vertrokken rood. De groene volgorde was op die kaart in het oosten van Nederland gewoner, de rode in het westen.

Het is een misverstand dat de achteraanplaatsing van het deelwoord (de rode volgorde: is vertrokken) beter zou zijn. Beide volgordes zijn in het Nederlands van oudsher mogelijk. Wel komt de rode volgorde in geschreven tekst vaker voor dan de groene volgorde.

Ook in betrekkelijke bijzinnen zijn beide volgordes juist: ‘Ik ben trots op de afstand die ik heb gelopen’ en ‘Ik ben trots op de afstand die ik gelopen heb.’