Als je duidelijk, aansprekend, bondig en 'fris' wilt schrijven, welke woorden en woordcombinaties kun je dan beter vermijden?

Wie eenvoudig en duidelijk wil schrijven, let op zijn woordkeuze. Door te kiezen voor woorden en formuleringen die in het 'gewone' dagelijkse taalgebruik vaak voorkomen, en door omslachtige formuleringen als ondanks het feit dat te vermijden, maak je een tekst duidelijker en aansprekender, en toegankelijk voor een breed publiek. Hieronder staat een lijst met woorden die ouderwets, formeel of omslachtig kunnen overkomen. Ernaast staan alternatieven die korter en vaak ook begrijpelijker zijn. Er staat ook jargon in de lijst. Het hangt van de beoogde lezer af of dat vervangen moet worden. Zo zijn aansturen en zien op in bepaalde kringen gangbare woorden, maar niet elke lezer begrijpt wat ermee bedoeld is; vakgenoten onder elkaar kunnen de woorden misschien gebruiken, maar voor een breder publiek zijn ze minder toegankelijk.

Let op: niet elk alternatief in deze lijst is in elke context zomaar te gebruiken. Soms leidt een andere woordkeuze tot een aanpassing in de zinsopbouw. Bovendien kan een woord in de ene tekst te ouderwets zijn (neem bijvoorbeeld echter), terwijl het in een andere tekst nog past of al een verbetering is (als vervanging van desniettegenstaande). 

Stem uw woordgebruik af op uw lezer. En bedenk daarbij dat eigenlijk elke lezer een bondige en vlotte schrijfstijl op prijs stelt!

Ouderwets of formeel Moderner alternatief
aandachtig goed
aan de hand van met, door
aangaande over
aangezien omdat
aanmerkelijk groot, belangrijk, vrij sterk
aanpassingen realiseren aanpassen, veranderen
aanstonds dadelijk, gauw, binnenkort
aansturen leiding geven, sturen
aan te gane (overeenkomsten) te sluiten (overeenkomsten)
aantrekken (personeel) mensen in dienst nemen
aanvang begin, start
aanvang nemen, een - beginnen, van start gaan, starten
aanvangen beginnen, starten
aanvankelijk eerst, eerder, in het begin
aanvliegen benaderen, aanpakken
aanwenden gebruiken
abusievelijk per ongeluk, door een vergissing, door een fout
accenten verleggen op andere dingen letten, stoppen met, nadruk leggen op iets anders
acceptatie goedkeuring
accommodatie gebouw, locatie
accorderen instemmen met
achten vinden, van mening zijn
achttal, een - acht
activiteiten voortzetten doorgaan met, blijven werken aan
actualiseren aanpassen, moderniseren
acuut direct, onmiddellijk
ad (een bedrag ad € 50,-) van (een bedrag van € 50,-)
additioneel toegevoegd, aanvullend, extra
adequaat passend, juist, goed
adhesie instemming, steun
adhesie betuigen instemmen, steunen, laten merken dat je het ermee eens bent
ad hoc direct, plaatselijk, tijdelijk
adstrueren verduidelijken, toelichten, bewijzen
advies uitbrengen adviseren, de raad geven om
afdoening afhandeling, afsluiting
affirmatief bevestigend
afgezien van behalve
afronden afmaken, beëindigen
aftikken controleren, beëindigen
afvloeien verminderen
aldaar daar, op die plaats
al dan niet of, wel of niet
aldus zo, op die manier
alloceren toewijzen
alom overal
alsdan dan, in dat geval, op dat moment
alsmede en (ook), evenals
alsook net als, en (ook), of (ook)
alstoen destijds, in die tijd, toen
alvorens voordat
alwaar waar
ambivalent dubbel, twijfel
anderszins op een andere manier, anders
anderzijds aan de andere kant
animo belangstelling
annonce aankondiging
anticiperen verwachten, vooruitlopen op
appellant partij die in hoger beroep gaat, iemand die laat weten het er niet mee een te zijn
appelleren in hoger beroep gaan, protesteren
appelleren aan een beroep doen op, aanspreken
appreciatie waardering
a priori vooraf, van tevoren
autonoom zelfstandig, onafhankelijk
beduidend nogal, aanzienlijk
behelzen gaan over, bevatten, inhouden
behoefte bestaat aan ... is nodig, ... is gevraagd
behoeven moeten, hoeven, nodig hebben, nodig zijn, willen
behoren moeten, horen
behoudens behalve, met uitzondering van, met behoud van, onder voorbehoud van
behoudens indien tenzij, behalve als
behoudens in het geval dat tenzij, behalve als
behoudens voor zover tenzij, behalve als
bekomen krijgen
belanghebbende betrokken persoon, betrokkene
beleidsimpuls goed plan, extra aandacht geven aan ...
beleidsintensiveringen meer geld (uit)geven aan
benchmarking prestaties vergelijken
benevens behalve, naast, en ook, net als, evenals, met daarbij
beogen bedoelen
bepaald een, een zeker, dit, dat
het bepaalde wat hier staat
berichten laten weten
berispen op z'n kop geven, zeggen dat iemand iets verkeerd heeft aangepakt
berouw spijt
bescheiden papieren, documenten
beslag krijgen gebeuren, uitvoeren
bestendigen voortzetten, vasthouden
bestrijken (deze stukken) gaan over, (deze periode) duurt van ... tot ... 
betreffende over
betreft over, onderwerp
betrekking hebben op gaan over
betuigen verklaren, zeggen dat ...
bewerkstelligen zorgen voor, doen
bezien bekijken
bezigen doen, aan iets werken, gebruiken
bezoldigd betaald
bij brief schriftelijk, in de/een brief, met de brief van 
bij dezen hierbij
bijdrage leveren meewerken, betalen
bij gelegenheid bij, voor, af en toe, soms
bij geval soms, toevallig, als
bijgevolg dus, daarom, door
bij schrijven van 1 maart door/in een brief van 1 maart
bij wijze van als, op die manier
bilateraal van twee kanten
binnen de gemeentelijke organisatie bij de gemeente
binnen het raam van onze voorwaarden binnen onze werkwijze, wij eisen
black spot onveilige verkeersplek
blijkens gezien, zoals blijkt uit ...
borgen vasthouden aan, zorgen dat iets (goeds) blijft bestaan/voortgezet wordt
bovengenoemde deze, dit
bovenstaand deze, dit, wat hierboven staat
branding (Eng.) reclame maken voor, als een merk / vaste (goede) eigenschap presenteren
brandstofverkooppunt tankstation
c.q. meestal te vervangen door 'en' of 'of'
capaciteit vermogen
casu quo (c.q.) meestal te vervangen door 'en' of 'of'
categorie soort, rubriek
cie. commissie
circa ongeveer
citymarketing stadspromotie
clausule bepaling, regel, voorbehoud
clusteren samenvoegen
cohesie samenhang, binding
compatibel uitwisselbaar, verenigbaar
compensatie vergoeding, schade goedmaken
complex moeilijk, ingewikkeld; gebouw
compliceren ingewikkeld maken, moeilijk maken
concept ontwerp, schets, opzet, plan
concipiëren ontwerpen, schetsen; zwanger worden
concreet praktisch, duidelijk
conditie voorwaarde
configuratie samenstelling
conflicteren botsen, strijden
conflictsituatie ruzie, conflict
conform in overeenstemming met, zoals, volgens
consensus overeenstemming
consistent logisch, samenhangend
consolidatie het vasthouden, het vastleggen van iets goeds, het bewaren van ...
constateren zien, vaststellen
constellatie samenstelling, stand van zaken
constitueren instellen, vormen (van een commissie, werkgroep)
constructief opbouwend, bruikbaar, nuttig
consultatief advies vragend
consulteren advies vragen, hulp zoeken
continueren doorgaan, volhouden
convenant overeenkomst, afspraak met
coördineren onderdelen op elkaar afstemmen, de samenwerking regelen
courant gangbaar, gebruikelijk
creëren maken
criterium norm, richtlijn, eis
cruciaal noodzakelijk, belangrijk
cum suis (c.s.) met anderen, met partners
cumulatief toenemend, oplopend
curieus vreemd, merkwaardig
daar aangezien, omdat
daarenboven bovendien, behalve dat, daarbij, verder
dagtekening datum (van een brief)
dan wel of
danig nogal, zeer
dankzeggen bedanken
dat wil zeggen (d.w.z.) dus
decentraal niet centraal, niet vanuit één kantoor/gebouw/...
de dato van (datum)
deductief afgeleid, afleidend, tot de conclusie komend
de facto in feite
degeen degene
de handen ineenslaan samenwerken
delegeren een ander laten doen, een taak neerleggen bij; aan een ander geven (geld, een recht) 
de mening toegedaan zijn vinden, denken
der van de
deregulering regels afschaffen, versimpelen
derhalve daarom, om die reden, dan ook, dus
derogatie vertraging, uitstel
derven mislopen, verliezen
derving verlies
desalniettemin toch, maar
desbetreffend over, de ... waarom het gaat, dit
desiderata wensen
desideratum wens
desgevraagd toen we daarnaar vroegen (vaak overbodig)
desniettegenstaande echter, maar, toch, hoewel
desondanks toch
destijds toen
deswege daarom
dezer dagen de afgelopen tijd, deze week/maand, nu, binnenkort
dezerzijds van mijn/onze kant, ik heb, wij hebben
dicta beslissingen
dictum beslissing
dienaangaande hierover, daarover, wat dat betreft
dienen te moeten
dienovereenkomstig (net) zo
dientengevolge daardoor
differentiëren onderscheiden, verschillen, verschil maken
discontinu onderbroken, niet aan één stuk door
diskwalificatie afkeuring
discrepantie verschil, tegenstrijdigheid, afwijking, iets wat niet logisch is
distribueren verspreiden, versturen, verdelen
dit schrijven deze brief
diversiteit verschillend, ongelijkheid, allerlei ...
doch maar
doen toekomen toesturen, opsturen, sturen
dogmatisch streng, rechtlijnig
door middel van door, met
doorgang vinden doorgaan, plaatsvinden
doorontwikkelen verder ontwikkelen
doorpakken doorgaan, volhouden, niet stoppen
draagvlak steun
dralen treuzelen, afwachten
drietal drie
dusdanig zo
echter maar, toch
edoch maar, toch
educatief leerzaam
een aantal enkele, of: precies aantal noemen
een dezer dagen binnenkort
een en ander deze, dit alles
een klein aantal enkele, of: precies getal noemen
eerder genoemde deze, dit
eerst dan pas dan
effectueren uitvoeren, doen
elders ergens anders
elimineren uitschakelen, verwijderen
elkeen iedereen
enerzijds aan de ene kant, als je het zo bekijkt
enige een paar, enkele
enkel alleen (maar)
entameren beginnen, in gang zetten
epistel brief
equivalent gelijkwaardig, gelijk
ergo dus
ertoe strekken ertoe dienen
...ervaring (vermijden)
escaleren erger worden; hogerop zoeken, hogerop brengen
essentieel onmisbaar, nodig, noodzakelijk
evaluatie bespreking, beoordeling
evalueren bespreken, beoordelen, achteraf bespreken om ervan te leren
evenmin ook niet
evenwel echter, maar ..., toch
evenzeer ook, net zo ...
evenzo ook, net zo, op dezelfde manier
evident duidelijk, meteen duidelijk
ex. (artikel) volgens, op grond van (artikel)
exceptioneel uitzonderlijk
excerperen een samenvatting maken
excessief overdreven, veel te veel/hoog
ex nunc meteen, van nu af aan, direct
exorbitant buitensporig
expiratie afloop, beëindiging, einde (van een termijn)
expireren verlopen, vervallen, aflopen, eindigen
explicatie uitleg, verklaring
expliceren verklaren, uitleggen, duidelijk maken
expliciet uitdrukkelijk, nadrukkelijk
exploitatie benutting (bv. door een bedrijf van een terrein); misbruik
exploiteren winstgevend maken, benutten om een bedrijf te voeren; misbruik maken van
exploratie het onderzoeken, het doorzoeken
exploreren onderzoeken, opsporen
explosief plotseling enorm groeiend/toenemend
exponentieel enorm sterk, enorm krachtig
exposé overzicht, toelichting, presentatie
extensivering uitbreiding
extenso, in - in zijn geheel, helemaal
extramuraal buiten de muren van, in de wijk, bij de mensen thuis
extreem buitengewoon, zeer ongewoon, in heel hoge mate
extremis, in - op het allerlaatste moment
extrinsiek niet tot de kern behorend, aan de buitenkant, uiterlijk
exuberant overdadig, overdreven
faciliteren ondersteunen, mogelijk maken
fasegewijs in delen, in stappen
fiat toestemming, goedkeuring
fiatteren goedkeuren, bekrachtigen
finetunen verbeteren
finetuning regeling van details, precieze afstemming
flankerend daarnaast, extra, bijbehorend
fluctueren telkens op- en neergaan, schommelen
fraai mooi, goed
fundament basis, grondslag
fundamenteel de basis betreffend, diepgaand
funderen baseren
fungeren dienst doen als, optreden als
gaarne graag
garant staan voor beloven
geaccordeerd goedgekeurd
geagendeerd op de agenda gezet, als agendapunt opgenomen
gecompliceerd ingewikkeld
gecoördineerd afgestemd, in goede samenwerking
geenszins niet, zeker niet
gefaseerd in delen, in stappen
gegrond op gebaseerd op
geïntegreerde aanpak aanpak als één geheel, algemene aanpak
geïnvolveerd betrokken
gekant zijn tegen tegen iets zijn, bezwaren hebben tegen
gelegenheid, niet in de - zijn niet kunnen
gelet op met het oog op, omdat, doordat
gelieve(n) wilt u
gelijkluidend gelijk, hetzelfde
gelijktijdig tegelijk
gelukken lukken
gemeentelijke verordening (document met) regels van de gemeente
gemeenzaam informeel, alledaags
gemotiveerd waarbij redenen worden/zijn gegeven, met een goede uitleg 
genereren maken
genoegzaam voldoende, algemeen; krachtig
geraken raken
gerealiseerd gemaakt, gebouwd, besloten, afgesproken, enz.
gereed klaar, af
gerevitaliseerd opgeknapt, weer tot leven gebracht
geschieden gebeuren
(of probeer het te schrappen: niet 'de besluitvorming geschiedt' maar 'we besluiten') 
geschil ruzie, conflict
gestructureerd systematisch opgebouwd, met een goede opbouw, in fasen verdeeld 
gewag maken van melden, bekendmaken
gezien  daarom, met het oog op
gezien het feit dat omdat
gremium, gremia overleg(gen), vergadering(en), groep/vergadering van beleidsmedewerkers
grootstedelijk in/van grote steden
hangende het besluit zolang nog niets is besloten
heden nu, vandaag
hedenmiddag vanmiddag, eerder/later op deze middag
hedenochtend vanochtend, eerder/later op deze ochtend
heden ten dage vandaag, vandaag de dag, tegenwoordig
heroriëntatie opnieuw bekijken
heroriënteren opnieuw de juiste richting bepalen
heroverwegen nog een keer over iets nadenken
hetgeen wat, dat wat
het is geboden het moet, het is nodig
het kan niet worden tegengesproken dat het is zo dat, het is waar dat
het ligt geenszins in de bedoeling dat ... ... hoeft niet, ik bedoel niet
het moge duidelijk zijn het is duidelijk, u weet
het valt te proberen we kunnen het proberen, u kunt het proberen, het is mogelijk
het ware te wensen dat we hopen ..., het zou beter zijn als
hetwelk dat, dat wat
hiërarchie rangorde
hiernavolgende volgende
hieromtrent hierover
hieronder ressorteert hieronder valt
hier te lande in ons land
hiertoe hiervoor, om dit te doen, met dit doel
hoewel maar toch
hogergenoemde hiervoor genoemde
hoofde, uit dien - om die reden, daarom, wat hieruit voortvloeit
hoofdlijnen de belangrijkste punten
hoofdzakelijk vooral
hoogachtend met vriendelijke groet (= minder formeel)
horizontaal werkverband samenwerken op één niveau
houdende met
immers toch, ook, namelijk
impact invloed, effect
implementatie uitvoering, invoering, toepassing
implementeren invoeren, uitvoeren, ervoor zorgen dat iets wordt toegepast
implicatie gevolg
impliceren inhouden, betekenen
in aanmerking nemen rekening houden met
in beginsel in de eerste plaats, eigenlijk, liever
in casu in dit geval, in uw geval, in het geval dat
incident gebeurtenis, vervelende gebeurtenis
in concreto dus, in werkelijkheid, in een bepaald geval, met duidelijke voorbeelden
incongruent verschillend, ongelijk
inconsequent afwijkend, niet volgens afspraak
incourant ongewoon
in de betekenis van zo, zoals
in de buurt van ongeveer
in de gelegenheid zijn kunnen
in de nabije toekomst binnenkort, snel
in de nabijheid van vlakbij, in de buurt van
in de omstandigheid verkeren zijn, hebben
in de trant van zo, zoals
in dezen hierin, wat dit betreft
in de week leggen voorbereiden, alvast beginnen, voorstellen
in de zin van zo, zoals
indicatie aanwijzing
indien als, wanneer
in dier voege zo, op die manier
in duplo in tweevoud
inflatie waardevermindering van geld, prijsstijging
in gemeen overleg samen, in overleg met
ingeval als, wanneer
in geval van bij, als
ingevolge door, op grond van, naar aanleiding van, als gevolg van
in goede orde goed
in het huidige tijdsgewricht nu, in de tijd waarin we nu leven
in het kader van binnen, om, op basis
in het licht van daarom
in het merendeel van de gevallen meestal, bijna altijd
in het navolgende hierna, hieronder
inhoudelijk over de inhoud, als het om de inhoud gaat (of: schrappen)
initiatief plan, idee; eerste stap
initieel eerst, om te beginnen, eigenlijk
initiëren beginnen, in gang zetten
in mindere mate minder
innovatie vernieuwing
in overleg treden overleggen
in overweging nemen nadenken over
in samenwerking met (samen) met
insisteren aandringen op
in situ ter plekke, meteen
institueren inrichten
institutionaliseren vastleggen, invoeren
integraal volledig, helemaal
integreren inpassen, aanpassen, bij elkaar brengen
intentie bedoeling, we willen, we proberen
in toenemende mate steeds vaker
in verband met door, omdat
insisteren aandringen op
invorderen betaling eisen
in werking stellen beginnen, starten
in werking treden ... geldt vanaf, beginnen
inwilligen toestaan, toestemming geven, toestemming verlenen aan; zich schikken in of naar, toegeven
inzake over
irreëel onwerkelijk, niet realistisch
irrelevant niet ter zake doend, zonder betekenis, niet van toepassing
issue belangrijk onderwerp, het punt waar het om gaat
item onderwerp, punt
jegens tegenover
jongstleden (jl.) onlangs, (weglaten, exacte datum noemen)
jumelage vriendschapsband tussen steden/dorpen
juncto in verband met
jurisprudentie wat blijkt uit eerdere beslissingen van een rechtbank
justificatie verdediging, rechtvaardiging
kandelaberen ingrijpend snoeien
kennisnemen van horen, lezen
kerntaak belangrijkste taak
kick-off aftrap, opening, feestelijke start
klankborden overleggen, praten
kortsluiten snel afspreken, zorgen dat iedereen weet wat er aan de hand is / wat er moet gebeuren
kortwieken kleiner maken, beperken
kostenindicatie berekening van de kosten
krachtens op grond van, volgens de wet
kwalificatie beoordeling
kwalificeren een naam geven aan, het recht hebben iets te doen / ergens aan mee te doen
kwalijk niet goed, slecht
kwalitatief wat de kwaliteit/waarde betreft, (schrappen)
kwantificeren bepalen, meten, in cijfers vaststellen of uitdrukken
kwantitatief als het gaat om de hoeveelheid/grootte
kwantiteit hoeveelheid, bedrag, grootte
kwartaal een vierde deel van het jaar, periode van drie maanden
kwestie de zaak waar het om gaat, probleem
kwestieus twijfelachtig
laatstelijk onlangs, op ... (+ datum)
labelen noemen
laken sterk afkeuren
lanceren naar voren brengen, onder de aandacht brengen
landen begrepen worden, geaccepteerd worden
langjarig jarenlang
larderen met voorzien van
Lectori Salutem (L.S.) Geachte ..., Beste ...,
leges geld, kosten
legio heel veel, ontelbaar
legitiem wettelijk, wettig, rechtmatig, terecht, goed
legitimatie verklaring dat iets wettig/echt is, bewijs dat iemand echt degene is die hij zegt dat hij is
legitimeren wettigen, verantwoorden, aantonen dat iets goed is, bewijzen dat iemand echt degene is die hij zegt dat hij is
leidmotief/leitmotiv grondgedachte, basis, uitgangspunt
lering trekken uit wijzer worden van, iets als een wijze les zien/gebruiken
liaison verbintenis
liberalisatie/liberalisering het meer ruimte geven, verruiming
licentie vergunning, vergunningsbewijs
lichaam organisatie, college, overleg
lichtvaardig ondoordacht, zonder goed te hebben nagedacht/overlegd
lijntjes leggen verbinden met
litigieus twijfelachtig
locatie plaats, gebouw
managen besturen, doen, uitvoeren, regelen
mandaat toestemming
manifest worden duidelijk worden
mede ook, onder andere
mededelen laten weten, vertellen, schrijven
medio halverwege de maand, half
meenemen onthouden, erbij betrekken
menigeen veel mensen, velen
merendeels de meeste, de meesten, vooral
met als reden omdat
met als resultaat dat zodat
met behulp van met, door
met betrekking tot over
met de bedoeling dat om, daarom
met het oog op om, daarom
met het resultaat dat zodat
met name vooral
met redenen omkleed met een goede uitleg, waarbij precies is/wordt verteld wat de reden is
met referte aan verwijzend naar
met terzijde laten van zonder
met weglating van zonder
middelen geld, bedrag
middels door
Mijne heren Geachte heer/mevrouw (aanhef); Dames en heren
mijns inziens (m.i.) volgens mij, ik vind, ik denk
mits als, op voorwaarde dat
mitsdien daarom, daardoor
mitsgaders bovendien, en (daarbij/ook), evenals, behalve, (samen) met, naast, net als, verder
moge mag, kan
momenteel nu
monitoren bekijken, bestuderen, in de gaten houden
motie politiek voorstel
motie van wantrouwen vragen om het vertrek van
motiveren redenen geven, uitleggen waarom
mutaties wijzigingen
naar aanleiding van omdat x is gebeurd, na ...
naar behoren goed genoeg
naar (de mensen/partijen/...) toe voor (de mensen/partijen/...)
nadere verdere, uitgebreidere
nadien daarna, vervolgens, later
nagenoeg bijna
navolgende volgende, hierna beschreven
navrant pijnlijk
negental negen
neveneffect onverwacht effect, onverwacht gevolg
nevenstaande hiernaast, hiernaast staande, onderstaande
nevenvermelde hiernaast genoemde
niettegenstaande desondanks, hoezeer (ook), hoewel, ondanks
niettemin toch, intussen, desondanks
niet zijnde maar geen
nimmer nooit
nochtans echter, toch
noodzakelijk nodig
nopen (tot) dwingen (tot), noodzaken (tot), noodzakelijk maken
nopens over, onderwerp
of, en zo ja, op welke wijze of, en zo ja, hoe; of het zo is, en áls het zo is, hoe ...
officieus niet officieel
ofschoon hoewel, al, toch, maar
oftewel of
ombuigen bezuinigen
ombuiging bezuiniging
om deze redenen daarom
om niet gratis
om reden van omdat
om te komen tot om
omtrent over
omvangrijk groot
onbezoldigd niet betaald
ondanks het feit dat hoewel, (maar) toch
onder curatele stellen laten controleren, iemand anders aanwijzen om beslissingen te nemen voor iemand
ondergetekende ik, bij mij
onderhavig deze, die, dit, dat
onder invloed van door
onder referte aan ... zoals in ... staat
onderscheidenlijk duidelijk
onder verwijzing naar over
onderwerpelijk deze, dit
onderwijl intussen
ongeacht of nu wel of niet
ongenoegen klacht, boosheid, ontevredenheid
onjuist verkeerd, fout
onlangs kortgeleden, op (datum)
ontberen eraan ontbreken, niet hebben
onthouden niet geven, niet toekennen
ontplooien ontwikkelen, uitvoeren
onverlet, dat laat - dat betekent niet, dat verandert niets aan ...
onverwijld onmiddellijk, direct
onzerzijds van ons, volgens ons
onzes inziens (o.i.) volgens ons, wij vinden, wij denken
oogmerk doel
oorzaak ligt in het feit dat dit komt door
op basis van daarom, zo
op deze wijze zo
op een prettige/goede/ slechte/... wijze prettig/goed/slecht/...
op grond van  vanwege
op grond van het voorgaande daarom
op het gebied van over, voor
op het huidige moment nu
opstarten beginnen
opteren voor kiezen voor, de voorkeur geven aan
optimaal zo goed mogelijk
optimaliseren verbeteren
op voorhand eerst, vooraf
op welke wijze hoe
over de gehele linie helemaal
overeenkomstig zo, als, op grond van, volgens
overhead bijkomende kosten
overigens verder, daarnaast (nog)
panel onderzoeksgroep
paraaf handtekening
paraferen handtekening zetten
participeren meedoen, deelnemen
partieel gedeeltelijk
peildatum vanaf (datum), sinds (datum)
per abuis per ongeluk
percent procent
per omgaande meteen, direct
persisteren volhouden, vasthouden aan
piketpaaltjes slaan grenzen aangeven, meteen duidelijk maken hoever men wil gaan
pilot proefproject
pogen proberen
portefeuille taken, takenpakket, beleidsterrein
prealabel voorafgaand, voordat andere punten aan de orde komen
precedent voorbeeld, eerder besluit
precedentwerking een mogelijk verkeerd voorbeeld gevend
preliminair voorafgaand, inleidend
preluderen op alvast iets zeggen over iets wat later aan de orde komt
prematuur te vroeg, voor zijn beurt
prevaleren voor laten gaan
preventief  om ... te voorkomen
preventieve maatregelen dingen die gedaan worden om iets te voorkomen
primair in de eerste plaats, belangrijkste, eerste
principe keuze, uitgangspunt
principieel volgens een basisidee; volgens iemands overtuiging, uit de grond van iemands hart
prioriteit voorrang, iets wat voor moet gaan
prioriteitsstelling volgorde van belangrijkheid
proactief actief, problemen vóór willen zijn
procedé werkwijze, manier van doen
procedure werkwijze, manier om iets te aan te pakken
procedureel wat de werkwijze betreft, volgens de afgesproken manier van werken
profileren kenbaar maken, onderscheiden
prognose voorspelling
prominent belangrijk
qua over, rond, als het gaat om
quasi schijnbaar, net alsof
quickscan snel onderzoek op hoofdlijnen, nattevingerwerk
quod non maar dat is niet zo, dat is niet waar
quotum aandeel
ramen schatten, begroten
raming schatting, begroting
randvoorwaarden eisen, voorwaarden (waaraan in elk geval moet worden voldaan)
ratio verstand; oorzaak, rede; verhouding tussen
rationeel verstandig, redelijk
reactief afwachten, te laat, achter de feiten aan
realiseren maken, bouwen, behalen, bereiken
recentelijk onlangs, kortgeleden, net
reces vakantieperiode
rechtens volgens het recht, rechtmatig
reclamant degene die bezwaar maakt, de klager, de eiser
rectificeren verbeteren, rechtzetten
reden daartoe is dit wordt gedaan omdat
reductie vermindering, korting
reeds al
referentie verwijzing
refereren aan verwijzen naar
reflecteren ergens op reageren
regarderen aangaan
regie nemen leiden
regulier gebruikelijk, gewoon
relationeel in relatie tot, binnen
relevant belangrijk
reparatiewetgeving wetgeving die ervoor moet zorgen dat een bestaande wet beter werkt
repercussie maatregel die ertegenin gaat, reactie
repliceren antwoorden
respectievelijk en, of
respons antwoord, reactie
restitutie teruggave, terugbetalen, u krijgt ... euro terug
restricties beperkingen, grenzen
resulteren in leiden tot
resumé samenvatting
resumerend samenvattend
retourneren terugsturen
retourzenden terugsturen
retributie bijdrage
revitalisering het opknappen, nieuw leven inblazen
ruchtbaarheid geven aan aandacht geven, bekendmaken
sancties maatregelen, straf, boete
sanctioneren goedkeuren, zeggen dat iets moet doorgaan
schoon hoewel, al
schrijven (het -) de brief
sedert sinds, vanaf
separaat apart, los
seponeren niet vervolgen, er niets mee doen
shared services samenwerking, centralisatie; deeltaken die op verschillende afdelingen worden uitgevoerd, allemaal laten uitvoeren door één overkoepelende afdeling
significant opvallend, statistisch verantwoord
slechts alleen
specifiek vooral, in het bijzonder
spin-off gevolg, bijproduct
stagnatie vertraging, stilstand
stagneren vertraagd raken, tot stilstand komen
stakeholder(s) betrokkene(n), betrokken partij(en)
stellen verklaren, meedelen
storneren terugstorten
stornering terugboeking
strategie plan, aanpak
stringent strak, streng
structureel jaarlijks, belangrijk, voldoende
stukje, een - beleid/ vooruitgang/... beleid/vooruitgang/... 
subjectief persoonlijk, eigen mening, alleen naar op het eigen gevoel lettend
suboptimaal niet zo goed, minder goed dan verwacht
subsidiabel wat subsidie kan krijgen, wat geld van de overheid kan krijgen
substantieel belangrijk, flink
summier kort, beperkt
suppletoir aanvullend
tal van veel
target doel
taskforce werkgroep, projectgroep
te (Breda/Leeuwarden/ Venlo/...) in (Breda/Leeuwarden/Venlo/...)
te allen tijde altijd
...technisch (beleidstechnisch, enz.) [vermijden]
te dezen hier, hierin, hierbij, in dit geval, in dit opzicht
tegemoet zien verwachten, krijgen
tegen de achtergrond van omdat, vanwege
telkenmale telkens
temporiseren uitstellen, vertragen
ten aanzien van (t.a.v.) over
ten behoeve van (t.b.v.) om, voor, bestemd voor, gericht aan
ten bewijze van als bewijs van, om ... te bewijzen
ten dele gedeeltelijk
ten detrimente van op kosten van
teneinde om
ten gevolge van als gevolg van, door
ten grondslag liggen aan de reden is
ten gunste van voor
ten minste minstens, in elk geval, minimaal
ten principale wat de kern van de zaak betreft, wat de hoofdzaak betreft
ten tijde van toen, op het moment van, in de tijd van
ten uitvoer brengen uitvoeren, laten uitvoeren
ten volle van bewust, zich er - zijn goed weten, goed begrijpen
tenzij maar niet als
te onzent bij ons
ter bereiking hiervan om dit te bereiken
ter beschikking hebben hebben, bezitten
terdege uiteraard, wel, nauwkeurig
terechtwijzen iemand op de vingers tikken, iemand zeggen dat hij een fout maakt
terechtwijzing tik op de vingers
ter gelegenheid van bij, omdat
ter hand nemen beginnen
ter hand stellen geven
ter realisering van dit oogmerk om dit te bereiken
terstond meteen, direct, onmiddellijk; zo meteen, straks
terugkoppelen informeren, doorgeven wat besloten/besproken is
terugmelden melden (wat besproken is)
ter zake over
ter zake kundig  deskundig, goed in zijn/haar vak
ter zake van in, als het gaat om, wat ... betreft
ter zitting op/tijdens de zitting
te uwen name op uw naam
te uwent bij u
tevens bovendien, ook; zowel ... als, samen; op hetzelfde ogenblik
tezamen samen
te zijner tijd ooit, in de toekomst, later
thans nu, op dit moment (of: weglaten, bv. in 'als thans bedoeld in artikel 28 ...')
tiental tien
tijdpad planning
tijdsbestek tijd, periode
toekomen, doen - sturen
toentertijd toen
toetsen aan vergelijken met
topic onderwerp
tot de conclusie komen na (lang) nadenken een beslissing nemen, de conclusie trekken dat
tot taak hebben moeten
trachten proberen
transparant open, doorzichtig, te controleren
tweetal twee
u gelieve wij vragen u
uit anderen hoofde om een andere reden
uit het oogpunt van om
uit hoofde van door, op grond van, namens
ultimo (jan/feb/mrt/ ...) eind (jan/feb/mrt/...), op de laatste dag van de maand
universeel algemeen
urgent dringend, iets wat haast heeft
urgentie haast, het spoedeisend zijn
usance gebruik
utilitair gericht op praktisch nut
uwenthalve voor u, wat u betreft
uwentwege van uw kant, in uw naam
uwerzijds van u/door u, van uw kant
vacant vrij
vacaturehoudend waar een vacature bestaat
valide geldig, krachtig, verantwoord, betrouwbaar
valideren goedkeuren
valorisatie kennis echt gaan benutten, kennis toepassen in de praktijk
vandaar daarom
van de zijde van door, van
van gemeentewege door de gemeente, door ons
van mening zijn vinden
van oordeel zijn vinden
van plan zijn willen
van start gaan beginnen
van tevoren vooraf
vanuit de organisatie [vermijden]
vanwege omdat
vanwege het feit dat omdat
veelal vaak
veelvuldig vaak
verbeterpunten dingen die beter moeten, fouten
vergewissen, zich ervan - zekerheid moeten hebben over, zeker moeten weten dat; ervoor zorgen iets zeker te weten, uitzoeken
verketelen een cv-ketel vervangen
verkiezen boven kiezen voor iets anders, iets anders een betere keuze vinden
vermanen op de vingers tikken, de les lezen
vermogen kunnen, in staat zijn; bezit
verordening regels waaraan men zich moet houden, bindende regeling
verstenen bestraten
verstreken periode afgelopen tijd
vertaalslag uitwerking voor
vertrouwen opzeggen wegsturen, ontslaan
verwerven kopen, krijgen
verzuimen niet doen wat je zou moeten doen, je niet aan de afspraak houden
viertal vier
vigeren gelden
vigerend geldend, huidig
vijftal vijf
vlieguren maken werken, aan de gang zijn, ervaring opdoen
voldoen betalen
volgaarne graag
volgtijdelijk na elkaar
voorafgaand aan eerder, vooraf
voorafgaandelijk vooraf
vooraleer voordat
vooralsnog voorlopig, tot nu toe
voorhanden zijn beschikbaar zijn
voorheen vroeger, eerder
voor het geval dat als
voorliggend deze, dit
voormeld hierboven vermeld
voornemen plan
voornemens zijn van plan zijn, willen
voornoemde deze, dit, eerder genoemde
voornoemde werkzaamheden de(ze) eerdergenoemde werkzaamheden, deze werkzaamheden
voorshands voorlopig, nu
voorts verder, bovendien, en, ook, verder
voorwaarden scheppen mogelijk maken
voor wat betreft over
vorderen eisen
vorenbedoelde deze, dit
vorenomschreven deze, dit
vorenoverwogene wat hiervoor uiteen is gezet, de overwegingen die hiervoor vermeld zijn/staan
vorenstaande hiervoor genoemde, deze, dit, voorgaande, vorige
vraagpunt vraag
vrezen voor bang zijn voor
vrijwel bijna
waarborgen zorgen dat iets blijft bestaan, vasthouden
waarnemen zien; tijdelijk de functie hebben van
weder weer
wederom weer, opnieuw
wat betreft over
watergang sloot, gracht
weliswaar natuurlijk
welke (de brief welke, handelingen welke) die, dat
wellicht misschien
wensen willen
werkbaar praktisch
werkvoorraad achterstand
werkzaam zijn werken
weshalve daarom
wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd heeft u nog vragen, bel dan gerust met (naam, telefoonnummer)
wijze manier
willens en wetens bewust, toch
woonachtig zijn wonen
woonvoorziening woning
wortelopdruk wortels van bomen die de stoep/het wegdek omhoog duwen
xenofobie angst voor buitenlanders, hekel aan buitenlanders, vreemdelingenhaat
xenofoob bang voor buitenlanders, een hekel hebbend aan buitenlanders
yell slagzin, kreet
yup jong persoon met een goede baan 
zelfredzaamheid zich kunnen redden
zestal zes
zevental zeven
zich beraden nadenken over
zich verstaan met overleggen met
zien op betrekking hebben op, gaan over
zij, hoe dit ook - in elk geval, wat er verder ook van te zeggen is
zij, wat daarvan - of dit nu werkelijk het geval is/aan de orde is of niet
zijde, van de - van van de kant van, van
zijdens van de kant van, door
zodanig zo
zodoende zo
zonder meer zomaar, gewoon
zonder uitzondering altijd, helemaal
zorg dragen ervoor zorgen
zorgvuldig netjes, precies, nauwkeurig
zo spoedig mogelijk (z.s.m.) zo snel mogelijk
zulks dit, dat, zoiets
zulks impliceert derhalve dit betekent dus
zwaktebod iets slechts aanbieden, alleen maar omdat er niets beters is, slecht voorstel