Wat is juist: hard lopen of hardlopen?

Het is allebei juist, maar er is een verschil in betekenis. Hardlopen is vooral een aanduiding voor de activiteit/hobby ('joggen, rennen'); hard lopen betekent meestal letterlijk 'snel lopen'.

Hardlopen

Hardlopen komt aaneen voor in de naslagwerken. Het is een samengesteld werkwoord als het om de sport/hobby hardlopen gaat: 'joggen, rennen om je conditie te vergroten of in wedstrijdverband'. Het bijvoeglijk naamwoord hard en het werkwoord lopen zijn samengesmolten tot één geheel met een eigen betekenis. Voorbeelden: 

  • Ze is helemaal wild van hardlopen.
  • Ik heb de afgelopen maanden minstens drie keer per week een half uur hardgelopen.
  • Het is geweldig om professionele atleten te zien hardlopen.

Hard lopen

Hard lopen komt echter ook voor. Dat betekent letterlijk 'snel lopen'. Er is geen hobby of sportactiviteit mee bedoeld; het staat tegenover 'langzaam lopen'. Voorbeelden:

  • We moesten hard lopen om de bus te halen.
  • Wat kan zij toch hard lopen.  
  • Zorg dat je niet te hard loopt als je oma aan de arm hebt.

Er is dus een subtiel verschil tussen 'We moesten hardlopen om de bus te halen' ('we moesten rennen') en 'We moesten hard lopen om de bus te halen' ('we moesten stevig doorstappen'). 

Samenstelling of niet?

Hoe kun je nu weten dat combinaties als hardlopen, loslopen, mislopen, vastlopen en warmlopen aaneengeschreven worden? Een aanwijzing is dat deze woorden een vast geheel vormen, soms ook met een eigen betekenis. Het is bovendien vaak te horen: deze werkwoorden hebben één hoofdaccent. Het eerste deel krijgt de meeste klemtoon; dit wordt ook wel 'eenheidsaccent' genoemd. Als het goed is, is dat eenheidsaccent niet te horen in 'We moesten hard lopen [= stevig doorstappen] om de bus te halen.' In deze zin krijgen hard en lopen ongeveer evenveel nadruk. 

Vaak is het bij combinaties met werkwoorden echter een kwestie van opzoeken om te weten te komen of er sprake is van een samenstelling of niet. Op onze spellingwebsite Spellingsite.nu geven we talloze samenstellingen en niet-samenstellingen. Hardlopen en hard lopen zijn daar dan ook allebei opgenomen.