Waar ligt de klemtoon in het woord ebola?

De meeste mensen zeggen 'ee-BOO-la', met de klemtoon op de tweede lettergreep. In medische vaktaal komt ook de uitspraak 'EE-bo-la' voor, met de klemtoon op de eerste lettergreep.

Er is geen regel aan de hand waarvan je kunt bepalen 'hoe het eigenlijk hoort'. De Afrikaanse brontaal Lingala biedt geen uitsluitsel; dat is een toontaal, die niet zoals de Germaanse talen met klemtonen werkt. Andere talen hebben elk hun eigen voorkeur, vooral bepaald door het eigen klemtoonpatroon; in het Duits, Spaans en Italiaans ligt de klemtoon in ebola op de eerste lettergreep, in het Engels doorgaans op de tweede, en in het Frans op de derde.

Als je op de Nederlands(talig)e naslagwerken afgaat, is het 'ee-BOO-la'. Zo staat het in de woordenboeken van Van Dale, Prisma en Koenen, in het encyclopedisch woordenboek van Verschueren en op de site van de VRT. Alleen het vakwoordenboek Pinkhof Geneeskundig woordenboek geeft 'EE-bo-la'.

Misschien zijn medici geneigd 'EE-bo-la' te zeggen omdat veel medische vaktermen (net als andere, vaak uit het Grieks afkomstige, klassieke termen) dat bijzondere klemtoonpatroon hebben, met de klemtoon op de voorvoorlaatste lettergreep (de derde van achteren). Ze zeggen bijvoorbeeld ook 'pso-RI-a-sis', terwijl 'gewone mensen' eerder 'pso-ri-A-sis' zeggen. Maar gezien de herkomst van het woord ebola is het niet direct logisch om datzelfde patroon hierop toe te passen.

Dat de meeste mensen een woord als ebola automatisch uitspreken met de klemtoon op de voorlaatste lettergreep, komt doordat dat het normale klemtoonpatroon van het Nederlands is. Soms strekt zich dat ook uit tot woorden waarbij dat 'eigenlijk' niet juist is, zoals catalogus, normaliter en notulen.