Wat is juist: 'De vrouw die we een bos bloemen wilden geven, negeerde ons' of 'De vrouw wie we een bos bloemen wilden geven, negeerde ons'?

 

Beide zinnen zijn goed. Lange tijd werd alleen 'de vrouw wie we een bos bloemen wilden geven' als juiste vorm beschouwd, maar ook 'de vrouw die we een bos bloemen wilden geven' is juist. De betrekkelijke voornaamwoorden die en wie zijn in deze zin meewerkend voorwerp (verderop meer hierover).

Die kan de functie van onderwerp, lijdend of meewerkend voorwerp of naamwoordelijk deel van het gezegde hebben:

  • De vrouw die daar fietst, is mijn moeder. (die is onderwerp van de bijzin 'die daar fietst')
  • De man die ik ontslagen heb, is nu directeur. (die is lijdend voorwerp van de bijzin 'die ik ontslagen heb')
  • De hond die ik een koekje gaf, kwispelde blij. (die is meewerkend voorwerp van de bijzin 'die ik een koekje gaf')
  • Hij heeft geen goed woord over voor de sufferd die ik ben. (die is naamwoordelijk deel van het gezegde in de bijzin 'die ik ben')

Als het betrekkelijk voornaamwoord het meewerkend voorwerp van de bijzin is, én het naar personen verwijst, is wie ook mogelijk. Voor veel mensen komt wie in deze functie nog steeds wat verzorgder over. De Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS, 1997) vermeldt echter dezelfde voorbeeldzin twee keer; één keer met die ('De man die we dat gevraagd hebben, is psycholoog') en één keer met wie ('De man wie we dat gevraagd hebben, is psycholoog'). Daaruit valt op te maken dat ook volgens de ANS beide vormen mogelijk zijn. Dus:

  • De vrouw wie we een bos bloemen wilden geven, negeerde ons. (wie is meewerkend voorwerp van de bijzin 'wie we een bos bloemen wilden geven')
  • De vrouw die we een bos bloemen wilden geven, negeerde ons. (die is meewerkend voorwerp van de bijzin 'die we een bos bloemen wilden geven')

Na een voorzetsel is alleen wie mogelijk:

  • De vrouw aan wie we een bos bloemen wilden geven, negeerde ons.
  • Het meisje voor wie we een liedje zongen, was jarig.
  • De lerares met wie ik sprak, was erg enthousiast.