Welk verbindingswoord is juist in ‘Wij zijn dankbaar voor de jaren die/dat hij bij ons was’?

Dat is hier juist: ‘Wij zijn dankbaar voor de jaren dat hij bij ons was.’

Dat is hier een voegwoord. Een voegwoord heeft een verbindende functie (het koppelt de hoofdzin aan de bijzin); het is onveranderlijk. In bijvoorbeeld ‘Ik kijk dankbaar terug op de jaren die achter ons liggen’ en ‘We zijn dankbaar voor de jaren die hij bij ons heeft doorgebracht’ is het betrekkelijk voornaamwoord die juist. Een betrekkelijk voornaamwoord past zich aan aan het woord waar het naar verwijst, en naar een meervoud (zoals jaren) wordt met die verwezen.

Ook na andere de-woorden die een tijdseenheid aanduiden, is het voegwoord dat soms mogelijk. Het heeft dan over het algemeen dezelfde betekenis en functie als bijvoorbeeld waarin, waarop of gedurende/tijdens welke.

Meer voorbeelden:

  • De uren dat ik in de bioscoop zat, waren heel gelukkige uren. (dat is een voegwoord)
  • De uren die volgden, vlogen voorbij. (die is een betrekkelijk voornaamwoord)
     
  • In de week dat hij zestig werd, verscheen zijn honderdste boek. (dat is een voegwoord)
  • In de week die net voorbij is, werd hij zestig. (die is een betrekkelijk voornaamwoord)
     
  • Tijdens de maand dat ik in de winkel hielp, heb ik veel leuke mensen gesproken. (dat is een voegwoord) 
  • Tijdens de maand die aan het festival voorafging, werd er veel reclame gemaakt. (die is een betrekkelijk voornaamwoord)
     
  • In de minuut dat hij naast me zat, werd hij drie keer gegroet door voorbijgangers. (dat is een voegwoord)
  • In de minuut die ze kreeg om te reageren, wist ze niets uit te brengen. (die is een betrekkelijk voornaamwoord)
     
  • In de eeuwen dat er geen horloges bestonden, waren kerkklokken zeer nuttig in het dagelijks leven. (dat is een voegwoord). 
  • In de eeuwen die voorbij zijn gegaan, heeft dit kunstwerk alleen maar aan zeggingskracht gewonnen. (die is een betrekkelijk voornaamwoord)
     
  • De tijd dat ik ook met weinig slaap kon functioneren, is helaas voorbij. (dat is een voegwoord)
  • Kun je een schatting maken van de tijd die je nodig hebt? (die is een betrekkelijk voornaamwoord)