Wanneer gebruik je betekent en wanneer betekend?

 

Betekent

Betekent is juist in de volgende gevallen:

  • Na het persoonlijk voornaamwoord je/jij (tweede persoon): 'Je betekent alles voor mij'; 'We willen je graag eens in het zonnetje zetten omdat jij zo veel betekent voor ons bedrijf.'
  • Voor en na het persoonlijk voornaamwoord u (de beleefde vorm van de tweede persoon): 'U betekent zo veel voor mij!'; 'U betekent voor ons: rust en duidelijkheid'; 'Hopelijk betekent u net zo veel voor hen'; 'Volgens onze kijkers betekent u veel voor ons land.' 
  • Voor en na de persoonlijke voornaamwoorden hij/zij/het (derde persoon): 'Hij betekent veel voor hen'; 'Zij betekent nog meer voor hen'; 'Het betekent heel veel voor mij'; 'Betekent hij veel voor zijn mensen?'; 'Mogelijk betekent zij het meest voor de bevolking'; 'Betekent het dat je echt wilt vertrekken?'
  • Voor en na een andere derde persoon enkelvoud – dat kunnen allerlei woorden zijn: 'Wat betekent dit voor u?'; 'Wat betekent het als je telkens over taarten droomt?'; 'Meedoen aan de Olympische Spelen betekent heel veel voor sporters'; 'Dit betekent heel veel voor mij'; 'Heeft iemand enig idee wat in arren moede betekent?' – 'Ja, dat betekent 'ten einde raad''; 'Betekent proactief hetzelfde als alert?'; 'Drie keer te laat komen in een maand betekent schorsing'; ''Ik doe het straks' betekent bij haar 'ik doe het niet'.'

Deze zinnen staan allemaal in de tegenwoordige tijd en betekent is telkens de persoonsvorm (de werkwoordsvorm die zich aanpast aan het onderwerp).

In de tegenwoordige tijd enkelvoud is alléén de volgende vraag van belang: moet er een t achter de stam of niet? Het is ik beteken veel voor hen en beteken je/jij iets voor hen (zonder t); in de overige gevallen is het in het enkelvoud stam + t. Het is jij/hij fietst/krijgt/zegt/leert/vertelt/rijdt/misleidt/... en dus ook: jij/hij betekent.

Betekend

Betekend is het voltooid deelwoord van betekenen. Het voltooid deelwoord betekend eindigt op een d, omdat de verleden tijd betekende ook een d bevat. In de onderstaande zinnen is betekend juist; een andere werkwoordsvorm is dus de persoonsvorm. Een extra ezelsbruggetje: in een zin waarin betekend moet staan, past ook altijd betekenis gehad.

  • Wat heeft koningin Juliana voor u betekend? (heeft is de persoonsvorm)
  • De grote drie hebben veel voor de Nederlandse literatuur betekend. (hebben is de persoonsvorm)
  • Aletta Jacobs heeft veel betekend voor het feminisme in Nederland. (heeft is de persoonsvorm)
  • Wat denk jij dat dit woord heeft betekend? (heeft is de persoonsvorm)
  • Dat Steve Jobs veel heeft betekend voor de IT-wereld staat buiten kijf. (heeft is de persoonsvorm)

De twijfel over betekend/betekent wordt natuurlijk veroorzaakt doordat het verschil tussen de tegenwoordige tijd betekent en het voltooid deelwoord betekend niet te horen is. Er zijn meer van deze bedrieglijke werkwoorden. In het advies over gebeurd/gebeurt staan er veel voorbeelden van opgesomd.