Wat is juist: Beneluxland of Benelux-land?

Volgens de officiële spelling is alleen Benelux-land, met een streepje, correct. Wat ons betreft is ook Beneluxland goed te verdedigen. Die vorm is daarom ook opgenomen in de Spellingwijzer Onze Taal en op onze spellingsite Spellingsite.nu.

Samenstellingen met namen die verkortingen zijn

De naam Benelux is een verkorting van België, Nederland en Luxemburg. Verkortingen kunnen deel uitmaken van een samenstelling; denk aan horecaondernemer, infostand en dansdemo. Ook namen kunnen onderdeel zijn van een samengesteld woord: Frankrijkvakantie, Midden-Oostenproblematiek, Ziggonetwerk, Onze Taalmedewerker. Benelux(-)land past in feite in beide rijtjes.

Volgens de officiële spellingregels komt er in samenstellingen die beginnen met een verkorting een streepje als die verkorting een of meer hoofdletters bevat. Op grond daarvan is Benelux-land juist. In de online-editie van de woordenlijst van het Groene Boekje staat wel een nuancerende opmerking bij dit woord: “De spelling Beneluxland (...) is ook verdedigbaar. Een samenstelling met een verkorting wordt met een streepje geschreven als de verkorting een of meer hoofdletters bevat. In de praktijk is er een tendens om het woord aan elkaar te schrijven als de verkorting niet op een hoofdletter eindigt.” Deze opmerking heeft echter niet de status van officiële spelling.

Voor Beneluxland is veel te zeggen; die spelling is zelfs vele decennia juist geweest. De regel dat er een streepje moet komen, is relatief nieuw: vóór 2006 werd er geen onderscheid gemaakt tussen namen die een verkorting zijn (zoals Benelux) en ‘gewone’ namen (zoals Europa). Een nadeel van deze regel is bovendien dat je moet wéten of een naam een verkorting is of niet, en dat is niet altijd eenvoudig – denk aan Unicef (dat oorspronkelijk stond voor United Nations International Children’s Emergency Fund), Gestapo (een afkorting van Geheime Staatspolizei) en Esso (te lezen als ‘S-O’, een afkorting van Standard Oil).

Woordlengte

In lastig leesbare, lange en/of onbekende samenstellingen met een naam is het voor de overzichtelijkheid vaak wel handig om een streepje in te voegen, bijvoorbeeld in Benelux-inwoneraantal en Benelux-merkregistratie. Dat geldt overigens voor alle namen: de woorden uit de eerste alinea kunnen ook geschreven worden als Frankrijk-vakantie, Midden-Oosten-problematiek, Ziggo-netwerk en Onze Taal-medewerker. In de praktijk blijft het streepje in veelvoorkomende samenstellingen, zoals Beneluxlanden, vaak achterwege.

Hieronder enkele vergelijkbare gevallen; bij alle voorbeelden is het eerste deel een naam die als verkorting ontstaan is. Links staat de officiële spelling, rechts de vorm die volgens ons (en volgens de nuancerende opmerking op de website van het Groene Boekje) ook te verdedigen is.

Bovag-garantie Bovaggarantie
Cito-toets Citotoets
Cordaid Memisa-project Cordaid Memisaproject
Europol-budget Europolbudget
Riagg-centrum Riaggcentrum
Unesco-project Unescoproject
Unicef-gala Unicefgala
Wajong-uitkering Wajonguitkering