Page 8 - OnzeTaal_juni2019_HR

‘sexismo lingüístico’. In vrij brede kring is het inmiddels
Spaanse leestekens usance om vrouwen ‘zichtbaar te maken’ door de vrou-
welijke vorm toe te voegen. Er wordt gesproken van
Het Spaanse alfabet heeft 27 letters, dezelfde als het ‘ciudadanos y ciudadanas’ en ‘alumnos y alumnas’. Op
Nederlands plus de ‘eñe’: de n met een tilde, uitgesproken schrift worden hiervoor x’jes en apenstaartjes ingezet:
als ‘nj’, zoals in España (‘Es-pa-nja’). hola a todxs (‘hallo allemaal’) en estimad@s compañer@s
Het enige geschreven accent in het Spaans is het accent (‘beste collega’s’). In nog progressievere kringen is het
aigu, zoals in música en teléfono. Het dient om aan te geven tegenwoordig heel gewoon om de vrouwelijke vorm als
welke lettergreep de klemtoon krijgt. Sporadisch wordt het algemeen meervoud te gebruiken. Anderen willen een
gebruikt om woorden van elkaar te onderscheiden die het- derde grammaticaal geslacht introduceren (todes naast
zelfde klinken maar een andere betekenis hebben, zoals el todos en todas). De Real Academia heeft een hard oordeel
(‘het’) en él (‘hij’). geveld over deze praktijken en noemt dergelijke voor-
Het Spaans heeft twee vraagtekens (¿, ?) en twee uit- beelden ergerlijk, onnodig en ontoelaatbaar.
roeptekens (¡, !). Op hun kop worden ze gebruikt aan het Tegen deze taalrebellie kan worden ingebracht dat
begin van een vraag (¿Qué?) en een uitroep (¡Olé!). het grammaticaal geslacht een formeel taalkenmerk is
dat niet moet worden verward met het biologisch ge-
slacht. Een ander argument is dat je het taalgebruik niet
In het landelijke ambtenarenapparaat in Madrid zijn van buitenaf kunt forceren; waar nodig reguleert taal
nauwelijks nog Catalanen te vinden. Het zijn tekens aan zichzelf wel. Neem woorden als la médica. Dat betekende
de wand. De twee samenlevingen groeien uit elkaar. tot de jaren vijftig ‘de vrouw van de dokter’; in de jaren
tachtig werd ‘de arts’ el of la médico en nu is het el médico
TAALREBELLIE of la médica.
Een nieuw taalstrijdtoneel is het genderneutrale taal- Aan de andere kant bewijst cognitief en psycholo-
gebruik, dat zich in Spanje en andere Spaanstalige lan- gisch onderzoek dat geslacht in taal bepaalde stereotypi-
den vooral toespitst op ‘inclusief’ taalgebruik. Net als sche beelden in stand helpt houden. De samenleving
andere Romaanse talen gebruikt het Spaans het manne- laat zich ondertussen niet de les lezen door de officiële
lijk meervoud om naar een groep mannen en vrouwen te taalinstantie. Verschillende burgerbewegingen, sommi-
verwijzen. Dus ‘los ciudadanos’ (‘burgers’) zijn mannen ge politieke partijen en zelfs overheden hebben stijlboe-
en vrouwen en ‘los alumnos’ (‘leerlingen’) jongens en ken met instructies om taalseksisme tegen te gaan. De
meisjes. Jaren geleden riep de feministische beweging linkse politieke partij Unidos Podemos heeft afgelopen
succesvol op tot positieve actie tegen dit vermeende voorjaar haar naam veranderd in Unidas Podemos. 

YPE

ONZE TAAL 2019 — 6

8