Page 7 - OnzeTaal_juni2019_HR

Ontwikkeling en verspreiding van het Spaans Vroege talen (allemaal
uitgestorven, behalve
het Baskisch)

218 v.Chr. tot 5de eeuw n.Chr.
Romeinse overheersing:
Latijn voertaal

5de eeuw
Val Romeinse Rijk:
een lappendeken van
vanaf 711 ‘Ibero-Romaanse’
Islamitische overheersing: dialecten ontstaat
Arabisch voertaal

10de eeuw
Castiliaans
komt op

1492
Spaans naar de Nieuwe Wereld;
eerste woordenboeken en gram-
matica’s Castiliaans; verdrijving
moslims en Joden uit Spanje

Spaans 1713 Catalaans
Oprichting Real Academia: Baskisch
verdere standaardisering
van het Spaans Galicisch
Beeld: Karin Nas-Verheijen, Manifesta Rotterdam Catalaans, Baskisch en Galicisch Franco-dictatuur: onderdrukking
19de eeuw
Eerste woordenboeken en
grammatica’s Catalaans
en Baskisch

1939-1975
regionale talen
vanaf 1978

officiële talen

bent, praat dan Spaans!’ Mensen die op straat in een onmogelijk om in Spanje buiten Catalonië op universitair
regionale taal praatten, werd toegebeten: ‘¡hable en niveau Catalaans te studeren. Catalaans is voor mensen
cristiano!’, een uitdrukking uit de Middeleeuwen waarin die Spaans kennen niet zo heel lastig – in tegenstelling
cristiano eerst stond voor ‘klare taal’, maar door deze tot het Baskisch, een heel andere, niet-Indo-Europese
contexten ook ‘Spreek Spaans’ is gaan betekenen. taal – maar Spanjaarden doen doorgaans geen moeite om
Catalaanse woorden correct uit te spreken.
VERCATALANISERING Tot eind vorige eeuw stond door het terroristische ge-
Inmiddels liggen de kaarten voor de regionale talen heel weld van de ETA het Baskische zelfstandigheidsstreven
anders. Na de dood van de kleine dictator, in 1975, wer- in de internationale belangstelling, maar de laatste jaren
den het Catalaans, Baskisch en Galicisch officiële talen beheerst Catalonië het Spaanse nieuws. Een complex van
in de regio’s waar ze worden gesproken. Momenteel factoren heeft geleid tot het huidige gepolariseerde kli-
woont veertig procent van de Spaanse bevolking in maat rond Catalonië: vooral politiek falen, maar ook de ONZE TAAL 2019 — 6
tweetalige regio’s, maar Spanje heeft een ambivalente ‘vercatalanisering’ van de samenleving. Er zijn inmiddels
verstandhouding met zijn regionale talen. Volgens de verschillende generaties opgegroeid die volledig in het
grondwet van 1978 zijn ze cultureel erfgoed dat moet Catalaans onderwijs hebben gekregen. Aantijgingen dat
worden gerespecteerd en beschermd, maar buiten de re- Catalaanse kinderen worden geïndoctrineerd zijn meest-
gio’s is meertaligheid nooit echt omarmd. Een politicus al overtrokken en Catalaanse scholen scoren steevast
die het parlement in Madrid in een regionale taal toe- hoog bij het eindexamen Spaans, maar veel Catalaanse
spreekt, wordt door de voorzitter afgekapt. Het is vrijwel jongeren kennen Parijs en Amsterdam beter dan Madrid.  7