Page 11 - OnzeTaal_juni2019_HR

den die de Nederlanders daar leerden kennen, zijn door is zeer gering: in de twintigste eeuw nam het Spaans uit
het Spaans overgenomen uit het Nederlands, zoals het Nederlands slechts enkele handelstermen over, zo-
orang-oetan, palissander, soja en de aanduiding voor de als bintje, Edammer en Goudse kaas: queso de Edam/Gouda.
Zuid-Afrikaanse rooibosthee: té rooibos.
Sommige Spanjaarden vestigden zich definitief in CRUIJFF
wat Latijns-Amerika ging heten, en ontwikkelden een In de leenwoordenuitwisseling slaat de balans duidelijk
eigen leefwijze (op een ‘rancho’) en een regionale vari- door naar het Spaans als bron: het Spaans heeft 36
ant van het Spaans met een eigen terminologie. Uit dit woorden direct uit het Nederlands geleend, terwijl Ne-
Amerikaans-Spaans heeft het Nederlands in de negen- derlandse woordenboeken minstens 400 rechtstreekse
tiende en twintigste eeuw, mede dankzij Amerikaanse Spaanse leenwoorden vermelden. Die zijn in het Neder-
westerns, woorden overgenomen als machete, pampa, lands trouwens vaak duidelijk herkenbaar, bijvoorbeeld
poncho, rodeo en sombrero, dranknamen als maté, mescal door de uitgang -a of -o. Alleen de oudste woorden en
de dialectwoorden zijn aangepast aan het Nederlands.
De Latijns-Amerikaanse De herkenbare Spaanse woorden zijn ook overgenomen
door andere talen: het betreft begrippen die internatio-
benaming voor een stoere naal opgang hebben gemaakt, en ze tonen dus geen
bijzondere band tussen Nederland en Spanje. Al met
vent, macho, veranderde bij al blijft de relatie
tussen de twee landen
ons in een scheldwoord. afstandelijk. Zelfs
Johan Cruijff (“Ik
spreek beter Spaans
dan welke Nederlan-
en tequila, termen voor voedingsmiddelen als taco en der dan ook, maar
tortilla, en de drugsnamen cocaïne en marihuana. De slechter Spaans dan
Latijns-Amerikaanse benaming voor een stoere vent, welke Spanjaard dan
macho, werd rond 1970 geleend, maar de geuzennaam ook”) kon daarin
veranderde bij ons in een scheldwoord. geen verandering
brengen. 
TOREADOR EN PENSIONADO
In de achttiende en negentiende eeuw nam het Neder-
lands via wetenschap en literatuur enkele Spaanse ter-
men over, zoals criticaster, escapade en platina, terwijl de
handel embargo en silo opleverde, en de politiek guerrilla
en junta. In de negentiende en twintigste eeuw waren de
contacten tussen Spanje en de Lage Landen cultureel
van aard: zo leerden de Nederlanders het stierenvechten
kennen, inclusief de daarbij behorende terminologie:
banderilla, matador, picador, toreador, torero. Spaanse
huizenbouw (patio), gewoonten (siësta), dansen (tango,
rumba), kleding (bolero, tanga) en voedingsmiddelen
(gazpacho, rioja) werden bekend, niet alleen in Neder- Mais meest gebruikt
land maar in heel Europa. In de twintigste eeuw werd
Spanje een populair vakantieland, waar ‘pensionado’s’ Welke Spaanse leenwoorden worden ook daadwerke-
gingen overwinteren (zie voor dat woord ook het artikel lijk gebruikt? Om dat te onderzoeken heb ik bekeken
op blz. 14 – red.). Spaanse tussenwerpsels als adios, hoeveel Spaanse leenwoorden er voorkomen in een
mañana, nada en olé raakten in de mode. krantencorpus uit 2002, samengesteld door de Vrije
Ook in de eenentwintigste eeuw worden via toerisme Universiteit in Amsterdam. Het resultaat is nogal
en media Spaanse woorden geleend. In een recent arti- onthutsend: de 1.046.484 woorden van het corpus
kel noemt de Spaanse neerlandicus Francisco Sánchez bevatten 30 Spaanse leenwoorden, die in totaal 110
Romero er ongeveer zeven- keer voorkomen: die leenwoorden vormen dus 0,01%
tig, waarvan iets meer dan van de tekst. In aflopende volgorde van frequentie:
de helft uit Latijns-Amerika
komt. Het grootste aantal mais (17) neger (2)
betreft de Spaanse keuken; tango (15) patio (2)
denk aan namen voor cocaïne (11) peso (2)
voedingsmiddelen als tabak (9) toekan (2)
burrito, churros, conchita, chocolade (7) apache (1)
escabeche en pata negra, Catalaans (5) don (1)
gevolgd door muziek- platina (5) hangmat (1)
termen als charango, majoor (4) kano (1)
duende en cajón. Ook tomaat (4) lama (1) ONZE TAAL 2019 — 6
worden nog steeds junta (3) machete (1)
Zuid-Amerikaanse marihuana (3) macho (1)
dierennamen geleend, criticaster (2) mambo (1)
zoals paca, caracara escapade (2) pampa (1)
en dogo argentino. guerrilla (2) tequila (1)
De tegenprestatie kurk (2) tornado (1)
van het Nederlands 11