Page 15 - OnzeTaal_juliaug2019_HR
P. 15

IKTIONAIRE


       Wie vind jij goed over taal schrijven?
       “Paulien Cornelisse en Japke-d. Bouma. Ze heb-
       ben een goeie stijl, een goeie toon en het juiste
       oor. Paulien Cornelisse heeft iets meer een
       psychologische benadering dan ik; ik probeer
       er altijd een soort groepsduiding in te brengen.   Vermicelli
       Japke-d. Bouma lijkt ervan uit te gaan dat wan-
       neer zij iets ergerlijks gesignaleerd heeft, ieder-
       een daar wel spoorslags mee zal ophouden. Als    met spaties
       dat zo was, denk ik dan, had jij nu weinig te doen.
       Ik signaleer al bijna veertig jaar van alles en nog
       wat, en het blijft gewoon allemaal bestaan. Mis-
       schien maar goed ook; zo blijft er altijd werk voor     ou ja! Heb je dat    - Taal is lettervermicelli met
       taalcolumnisten.”                                       gezien?            spaties.
                                                        N- Nee, wat?              - Taal is een mycelium van
       WOORDEN DIE WERKEN                               - ‘Iktionaire’ stopt!     betekenis.
       Je website en communicatieadviesbureau heet-     - O, waarom?              - Mycelium?
       te tot een tijdje terug De Taalkliniek. De sugges-  - Geen idee. Zegt-ie net,    - Google is je vriend.
       tie was dat de taal ziek was, en genezen kon     op Twitter. Ze willen wat    - Taal: een internet van
       worden.                                          anders.                   woorden.
       “Precies daarom heb ik de naam veranderd in      - O? Jammer.              - Taal is de schoenenkast van
       Woorden die werken. Taalkwalen genezen is toch   - Ja! Enfin, nu vraagt hij wat   Imelda Marcos: te veel en
       niet mijn missie. De nieuwe naam sluit beter aan   taal eigenlijk is.      toch te weinig.
       bij wat ik met mijn adviesbureau wil doen: men-  - Wat?                    - Hm. Taal is biljart: het kan
       sen leren om de taal te kiezen die past bij hun   - Ja.                    niet altijd raak zijn.
       doel. Ik laat ze zien hoe ze ruis en dikdoenerij in   - Holy smoke!        - Taal is een parkeergarage:
       hun taal weg kunnen strippen, hoe ze niet bang   - Taal is heilige rook. Mooi.  soms kom je er gewoon niet
       hoeven te zijn voor eenvoud. Ik confronteer ze   - Ik bedoel, wat een onmoge-  uit.
       met hun eigen taalkramp, en neem ze mee naar     lijke vraag!              - Taal is regen, taal is wind,
       wat ze eigenlijk willen zeggen. Je hoort het al: ook   - Ja en nee.        taal is hagel, taal is sneeuw.
       daar zitten zekere therapeutische kanten aan.”   - Taal is ja en nee, en alles   - Geen zon?
       Is eenvoud het belangrijkste kenmerk van goed    daartussenin.             - Nee, want de zon beweegt
       schrijven?                                       - “Taal is gereedschap”, zegt   niet. Taal moet bewegen.
       “In elk geval is het een van de belangrijkste ken-  iemand hier. “Niet meer dan   Taal is beweging.
       merken. Helderheid is er natuurlijk ook een – of   dat.”                   - Trilling.
       is dat hetzelfde? En muzikaliteit: wat je schrijft,   - Dat eerste klopt, dat tweede   - Verbinding.
       moet een goed ritme hebben en mooi klinken.      is onzin.                 - Een band, maar ook een
                                                        - “Taal is ruis.”         wig.
       “Thuis voor de televisie                         - “Taal is het recht veroveren   - Heling, maar ook verdeling.
                                                                                  - Taal is zalf, maar ook een
                                                        op je gedachten.”
       roep ik vaak: ‘Het is niet                       - Mooi.                   dolk.
                                                        - “Taal is de fonetische toe-
                                                                                  - Een genot, maar ook een
       auwrlog, maar oorlog.’”                          lichting bij bodylanguage.”   gesel.
                                                        Ook mooi.
                                                                                  - Soms de oase, soms de
                                                        - “Een middel om tot logica   woestijn.
                                                        te komen.”                - Taal is liefde, taal is haat.
       Zelf schrijf ik met mijn oren. Het is pas goed als   - “Het wezenskenmerk van   - Taal is alles, taal is het
       het goed klinkt. Ik lees ook altijd graag schrijvers   de menselijke soort.”  enige.
       die een bezonken toon hebben: de toon van ie-    - Eh, nee. Er zijn ook dieren   - …
       mand die goed heeft nagedacht, maar daar nu      met taal, maar taal vástleg-  - We draven een beetje door,
       ook weer niet mee te koop loopt. Een achteloze   gen, dat kunnen ze niet.  geloof ik.
       diepgang, dat is het mooiste. En humor is essen-  - Althans, voor zover wij    - Ja, ik geloof het ook.
       tieel – niet de lach-of-ik-schiet-humor, maar    weten. Tot er een dolfijnen-  - Taal is lego.
       meer iets als geestigheid, esprit. Humor verzacht   bibliotheek ontdekt wordt.   - Meccano.
       het tragische niet alleen, maar versterkt het    - Taal is zeggenschap.    - Ministeck!
       merkwaardig genoeg ook: het zware wordt zwaar-   - Taal is een half pond    - Wat zegt-ie zelf eigenlijk?
       der door er iets lichts aan toe te voegen.”      hersenen.                 - Wie?
       Als je jezelf moest karakteriseren in een        - “Language is the breath of   - Hoe heet-ie, van ‘Iktio-
       column, hoe zou je dat doen?                     God. The first downy growth   naire’?
       “Ik zou er een dialoog van maken, een gesprek    on the upper lip of a Mediter-  - Even kijken. O ja.
       pro en contra. Mijn moeder was trots op mijn     ranean girl.”             - Nou, zeg dan?
       observatievermogen, maar ze zei ook altijd: ‘Jij   - Wow.                  - “Taal is als seks: als ze iets   ONZE TAAL 2019  —  7/8
       moet langer nadenken voor je iets zegt.’ Over die   - Ik citeer Fry & Laurie.  leukers verzinnen, blijf ik het
       twee aspecten zou het moeten gaan. De ene spre-  - Taal is speeksel met een r.   erbij doen.”
       ker zou opmerken dat ik een goede neus heb voor
       aanstellerij en hypocrisie, maar ook dat ik erover   JAN KUITENBROUWER
       schrijf zonder hatelijk te worden. En de ander
       zou dan wijzen op mijn geldingsdrang, op mijn    Dit is de laatste aflevering van ‘Iktionaire’. Jan Kuitenbrouwer
       behoefte gehoord te worden en erbij te horen.”   blijft als auteur verbonden aan Onze Taal.             15
   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20