Page 11 - OnzeTaal_juliaug2019_HR

TEST

TAALADVIESDIENST

die voor zich uit staarden’ of ‘Dunya A. Test uw spellingkennis
zwaaide naar de mensen die zich in KORTE TAALTIPS 1. a. abrupt
hun popcorn verslikten’: hier verwijst b. abrubt
zich naar het onderwerp van de bijzin. Trema/umlaut Twee puntjes c. aprupt
boven een klinker geven de ene 2. a. hedentendage
keer een klankverandering aan b. heden ten dage
EEN GROEP TOERISTEN DIE (föhn), de andere keer een letter- c. heden ten dagen
ZAT/ZATEN greepgrens (reünie). Het eerste is 3. a. pre-industrieel
at is juist: ‘We ergerden ons een umlaut, het tweede een trema. b. pré-industrieel
W aan een groep toeristen die >> onzetaal.nl/umlaut c. preïndustrieel
keihard zaten te praten’ of ‘een
groep toeristen die keihard zat te HBO/hbo Afkortingen van onder- B. Vergroot uw woordenschat
praten’? wijstypen worden met kleine letters 1. oublie
Zowel het enkelvoud als het meervoud geschreven: vmbo, havo, vwo, mbo, a. onmisbaar deel van
is juist. Dat komt doordat het woord hbo, pabo, enz. muziekstuk
die in de bijzin ‘die keihard zat(en) te >> onzetaal.nl/pabo b. stukje brood voor de
praten’ zowel op groep kan aansluiten communie
als op toeristen. De vraag is dan waar Een paar Als een paar ‘enkele’ c. dun schijfje fijne chocolade
de meeste nadruk op ligt: zat de groep betekent, staat de persoonsvorm 2. digestief
(als geheel) hard te praten, of zaten in het meervoud: ‘Er komen een a. sterke drank na de maaltijd
alle toeristen (maar dan individueel) paar flinke buien aan.’ b. insinuerend
hard te praten? Als er voor beide opties >> onzetaal.nl/paar c. verstrooiende korte tekst
wat te zeggen valt, zijn enkelvoud en 3. renegaat
meervoud even goed. a. afgevaardigde
Als er groepje staat in plaats van b. afvallige
groep, gaat de keuze tussen ‘een c. terugkerende zinsnede
groepje toeristen dat keihard zat te toon op de eerste lettergreep te leg-
praten’ (met dat verwijs je naar het gen, onder meer doordat ook het C. Zoek de fouten
het-woord groepje) en ‘een groepje ‘gewone volk’ de woorden begon te 1. Haar ex-schoonzus houdt zich
toeristen die keihard zaten te praten’. gebruiken. Daarbij werd de eerste a bezig met het localiseren van
Gevoelsmatig zullen veel mensen eer- ‘kort’ uitgesproken (zoals de a in plastic soep over de hele wereld,
der de eerste mogelijkheid kiezen, map), en waarschijnlijk zijn de schrijf- wat een hele excercitie is – zeker
maar grammaticaal is die niet beter wijzen mamma en pappa in zwang wanneer het om concentraties
of slechter dan de tweede. geraakt om die uitspraak beter tot van miniscule plasticdeeltjes
Soms dwingt de context een voor- uitdrukking te brengen. Sinds 1961 gaat.
keur voor een meervoud af, bijvoor- staan die spellingvarianten in Van 2. Zelf heeft ze de taak om in
beeld in ‘We zagen een groep scholie- Dale. Europa te lobbyën voor een
ren die elkaar liepen te duwen.’ Het De spelling mamma wordt trouwens verbod op microplastics in
zijn de afzonderlijke scholieren die in de medische wereld in een heel syntethische kleding, in
elkaar liepen te duwen; het is vreemd andere betekenis gebruikt: ‘borstklier’. shampoos, cosmetica- en
om te zeggen dat de gróép elkaar liep Die betekenis komt rechtstreeks uit andere chemische producten.
te duwen. het Latijn, waar mamma ‘vrouwen-
borst’ betekent, en dat woord is dan D. Extra
weer verwant aan mama/mamma in de Hoe heet dit tekentje in bladmuziek:
MAMA/MAMMA EN betekenis ‘moeder’.  fermate, halve rust, kruis, mol of
PAPA/PAPPA altsleutel?
chrijf je mama en papa of mamma
S en pappa?
Zowel mama en papa als mamma en
pappa zijn goed; alle naslagwerken ver- MEER TAALADVIES?
melden beide vormen. Mama en papa Wilt u direct antwoord op een taalvraag?
zijn de oudste vormen, die ook tegen- Dan kunt u ons bellen: de Taaladvies-
woordig nog het gebruikelijkst zijn. dienst is elke werkdag ’s ochtends én ’s
De woorden mama en papa zijn ont- middags telefonisch bereikbaar (zie het
leend aan het Frans. Vanaf halverwege colofon voor meer informatie). Zie voor
de zeventiende eeuw raakten deze andere mogelijkheden www.onzetaal.nl/ ONZE TAAL 2019 — 7/8
woorden in ons taalgebied in gebruik, taalloket.
vooral in de hogere kringen. Ze werden Op onze website worden tal van
net als in het Frans (maman, papa) taalkwesties behandeld: www.onzetaal.
met één m of p geschreven en met de nl/taaladvies. Voor de spelling van vele
klemtoon op de tweede lettergreep tienduizenden woorden en namen (mét
uitgesproken. In de negentiende eeuw uitleg) kunt u ook terecht op onze De antwoorden vindt u op
werd het steeds gewoner om de klem- spellingwebsite: www.spellingsite.nu. bladzijde 32 van dit nummer. 11