Page 6 - OnzeTaal_juliaug2019_HR

6 SLUIS

Sluis, in Zeeuw-Vlaanderen, Vlaams en Nederlands tege- Taalkamer
lijk, is de geboorte- en sterfplaats van Johan Hendrik Museumfabriek,
van Dale (1828-1872), een Nederlander met Oost-Vlaam- Enschede.
se ouders. Hoewel hij noch de eerste noch de invloed- Foto: Museumfabriek
rijkste redacteur was van het woordenboek dat hij onder
zijn hoede had, is het wel zijn naam blijven dragen. In
het belfort is een museum gehuisvest dat volop aan-
dacht besteedt aan leven en werk van Sluis’ grootste
zoon.
Bit.ly/vandalesluis

7 ANTWERPEN Dialecten beluisteren in
het Gentse Huis van Alijn.
Antwerpen kan bogen op ’s werelds enige museum dat Foto: Michiel Devijver
tevens op de Unescolijst van werelderfgoed staat: het
Plantin-Moretus, gevestigd in het pand waar Christoffel
Plantijn in de zestiende eeuw zijn befaamde drukkerij
stichtte. De collectie omvat handschriften, wiegendruk-
ken, oude drukpersen, een lettergieterij en nog veel
meer, alles in dit historische bedrijfspand in de binnen-
stad. Tien minuten lopen verderop staat ook nog het
Letterenhuis, met een permanente tentoonstelling over
de Vlaamse literatuur.
Esperantomonument,
Museumplantinmoretus.be Zwolle.
Letterenhuis.be Foto: Gerardus / Wikimedia

8 BRUSSEL

Brussel, hoofdstad van Nederlandstalig Vlaanderen, van se dialecten te beluisteren (online trouwens ook: bit.ly/
de Franse Gemeenschap, van drietalig België en (onoffi- huisvanalijn). De Museumfabriek in Enschede heeft een
cieel) van de 24-talige Europese Unie, is een hedendaags Taalkamer over het Twents (bit.ly/taalkamer), al is die
Babel. Of je nu opschriften en affiches leest, naar voor- wat aan de karige kant. Naast Leeuwarden hebben ook
bijgangers luistert of een gesprek met een Brusselaar Bergen op Zoom, Den Burg, Oost-Vlieland, Utrecht en
aanknoopt, voortdurend dringt de veeltaligheid zich op, Zwolle hun Esperantomonumenten, en ook drukkerij-
boeiend en vermoeiend tegelijk. Het Librarium vol musea zijn er wel meer (Meppel, Etten-Leur, Maas-
prachtige middeleeuwse boeken is helaas tot komend tricht), al zal er geen aan het Plantin-Moretus kunnen
voorjaar gesloten. Wel open, en misschien zelfs bijzon- tippen.
derder, is het Braillemuseum in de gemeente Sint-Gillis.
Wandel of fiets eens langs
Kbr.be/nl/librarium/
Bit.ly/brailleinbrussel
de taalgrens: een verrassing
9 DE TAALGRENS is nooit ver weg.

De Belgische taalgrens is vele eeuwen oud, maar in haar
huidige officiële vorm dateert ze nog maar uit 1962. Ze
creëerde provinciale exclaves (het Henegouwse Komen- Zutphen heeft een zestiende-eeuwse openbare lees-
Waasten, de Limburgse Voerstreek), definieerde een zaal, de Librije (librije-zutphen.nl), Hasselt een speels
smalle Nederlandstalige strook bos tussen Waals- literatuurmuseum: Villa Verbeelding (villaverbeelding.
Brabant en Brussel, en sneed voormalige gemeenten be). Diverse schrijvers hebben hun eigen museum, zoals
in tweeën. Wandel of fiets eens langs de taalgrens: Multatuli (Amsterdam), Theo Thijssen (Amsterdam),
een verrassing is nooit ver weg. Louis Couperus (Den Haag), Stijn Streuvels (Ingooigem)
en Marten Toonder (Zoeterwoude). Tal van steden, van
Grensgevallen. Wandelen op de taalgrens in de Vlaamse Arden- Alkmaar tot De Panne en Maastricht, hebben Neder-
ONZE TAAL 2019 — 7/8 10 voor taalliefhebbers’ natuurlijk een rekbaar begrip is.
landstalige muurgedichten; zie straatpoezie.nl. De lijst
nen is verkrijgbaar op tov.be/nl/grensgevallen. Wandelen
is ongetwijfeld onvolledig – temeer omdat ‘interessant
langs de taalgrens van Riemer Reinsma (2005) is antiqua-
risch nog verkrijgbaar. Ook googelen op ‘wandelen’ of

‘fietsen’ en ‘taalgrens’ levert routes op. Achtergrondinfor-
Niet in de laatste plaats kunnen we reizend door het
hele taalgebied een mozaïek van streektalen beluisteren,
matie geeft Over de taalgrens van Guido Fonteyn (2009).
en vooral in de grote steden zijn minderheidstalen te
horen én te zien op gevels van winkels, restaurants en
EN NOG VEEL MEER
En natuurlijk is er veel meer. Langs de Oudegracht in
ogen openhoudt, verveelt zich nooit.
Utrecht staat een gedicht in de stoeprand gebeiteld, dat religieuze gebouwen. Een taaltoerist die zijn oren en 
elke zaterdagmiddag met één letter aangroeit (deletters- Met dank aan Alison Edwards, Jona Lendering,
6 vanutrecht.nl). In het Gentse Huis van Alijn zijn Vlaam- Marga Robesin en DirkJan Vos.