Er zijn geen vaste regels voor het gebruik van een lidwoord bij winkelnamen. Vergelijk:

  1. Ik ga naar de Hema.
  2. Ik ga naar de Aldi.
  3. Ik ga naar (de) Primark.
  4. Ik ga naar (de) Albert Heijn en (de) Miss Etam.
  5. Ik ga naar (de) Bart Smit.
  6. Ik ga naar Plato.

In zin 1 en 2 zal bijna niemand het lidwoord weglaten, in zin 3, 4 en 5 hebben veel mensen een (lichte) voorkeur voor weglaten, en in 6 kan de voor de meeste mensen waarschijnlijk echt het best weg. Het verschilt echter van persoon tot persoon.

Winkelnaam afgeleid van een persoonsnaam

Het lijkt erop dat lidwoorden het vaakst worden weggelaten bij filialen van bedrijven waarvan de naam is afgeleid of afgeleid lijkt te zijn van namen van mensen, zoals C&A, Albert Heijn, Miss Etam, Didi, Van Haaren, Manfield. Als de naam echter vooral of alleen als bedrijfsnaam wordt gezien, wordt vrijwel altijd een lidwoord gebruikt: de Hema, de Mediamarkt, de Bijenkorf, de Marskramer, de Bodyshop, de Gamma, enz. Kortom: hoe minder de bedrijfsnaam geassocieerd wordt met een eigennaam, hoe sterker de neiging het lidwoord te gebruiken. Bij namen van grote ketens is die neiging eveneens sterker.

Het lidwoord voegt zich overigens niet altijd naar het geslacht van het grondwoord: zo hoor je weleens ‘Ik ga naar de Kruidvat’, naast ‘Ik ga naar het Kruidvat.’

Lidwoord bij (afgekorte) namen van bedrijven, organisaties e.d.

Veel organisaties hebben een naam die een afkorting is, zoals KLM, NS, CBR, AFM en ANWB. Elke organisatie mag in principe zelf bepalen of ze daar een lidwoord bij gebruikt of niet, en taalgebruikers mogen vervolgens zelf bepalen of ze dat al dan niet overnemen.

Wel zijn er in de praktijk een paar tendensen zichtbaar – sommige al heel lang, sommige pas sinds (relatief) kort. Als een naam een zelfstandig naamwoord als kernwoord heeft dat iets zegt over de organisatievorm, komt er van oudsher vaak wel een lidwoord. Dat geldt om te beginnen voor niet-afgekorte namen: de Rabobank (is een bepaald soort bank), de Taalunie (is een unie), de Regenboog Groep (is een groep), enz. Ook afkortingen van zulke namen hebben vaak een lidwoord: de AFM (= de Autoriteit Financiële Markten: is een bepaalde autoriteit), de ANWB (= de Algemene Nederlandsche Wielrijdersbond: is een bepaalde bond), de NOS (= de Nederlandse Omroepstichting), het CBR (= het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen), enz.

In de praktijk is er een tendens dat organisaties zelf het lidwoord bij hun naam weglaten. Zo spreken (de) KLM, (de) NS en (de) Stichting Vluchteling in hun eigen teksten niet van de KLM, de NS en de Stichting Vluchteling maar van KLM, NS en Stichting Vluchteling. Dit wordt nog niet massaal overgenomen door andere taalgebruikers die over deze organisaties spreken, en ook bijvoorbeeld nog lang niet door alle media – en dat hoeft ook niet. Ook hier geldt dat het lidwoordgebruik niet aan regels gebonden is. Het weglaten van het lidwoord klinkt veelal net wat zakelijker en daardoor wat minder persoonlijk.

Blij met deze uitleg?

Met een donatie van € 2 steun je Onze Taal. Bedankt!

Toch nog een vraag?

Onze taaladviseurs staan elke werkdag voor je klaar

Bel 085 00 28 428 Bel 085 00 28 428

(gebruikelijke belkosten, geen extra kosten)

Of stel je vraag via social media of per mail

Onderzoek naar lidwoord bij winkelnamen

In april 2009 heeft Onze Taal een onderzoek gedaan naar het gebruik van lidwoorden bij winkelnamen. De conclusies van dit onderzoek, dat bestond uit een enquête onder 2500 mensen, waren onder meer:

  • winkelnamen met een persoon (zoals Bart Smit en Albert Heijn) krijgen meestal géén de;
  • winkelnamen met afkortingen of letter(greep)woorden juist wél; bijna iedereen gaat naar de Hema, de Febo en naar de Fnac;
  • jongeren geven winkelnamen opvallend veel vaker een lidwoord; zo heeft 63 procent van hen het over de Albert Heijn, tegenover slechts 31 procent van de andere respondenten.

Verder moet worden opgemerkt dat de bedrijven zélf doorgaans het lidwoord weglaten. Daarom zul je eerder een bord zien met “Welkom bij Albert Heijn” dan “Welkom bij de Albert Heijn”.