Is er een verschil tussen grip krijgen op iets en greep krijgen op iets?
Nauwelijks: je kunt grip en greep als synoniemen beschouwen.
Grip en greep betekenen hetzelfde: ‘houvast, vat, controle’. Je kunt ook beide woorden met krijgen en met hebben combineren.
Toch lijkt er in de praktijk nog steeds een klein verschil in gebruik te zijn tussen grip en greep. Grip lijkt iets meer ‘vat’ te betekenen, en greep gaat iets meer de kant op van ‘controle’. Voorbeelden:
- Veel mensen hebben geen grip op hun financiën. (ze weten niet hoe ze het goed moeten aanpakken)
- Veel mensen hebben geen greep op hun financiën. (ze hebben er geen controle over)
- De docent kreeg na een paar weken grip op de klas. (de docent kreeg de leerlingen wat meer mee)
- De docent kreeg na een paar weken greep op de klas. (de docent kreeg de klas onder controle)
Dit is echter een nuanceverschil dat zeker niet iedereen zo aanvoelt. Volgens de woordenboeken zijn grip en greep synoniemen.
Letterlijk houvast
Grip hebben/krijgen lijkt iets vaker letterlijk ‘houvast hebben/krijgen’ te betekenen. Bijvoorbeeld:
- Dankzij deze nieuwe banden heeft de auto veel meer grip op de weg.
- Als het glad is, moet je oppassen dat je niet de grip op de weg verliest.
- Met scherpe schaatsen heb je meer grip op het ijs.
- Op mijn blote voeten had ik weinig grip op de gladde tegels, dus toen gleed ik uit.
Uitspraak
Grip is van oorsprong een Engels woord. Heel soms hoor je daarom nog de uitspraak met een ‘Engelse g’ en een ‘Engelse r’. Maar de uitspraak met een Nederlandse g en r is veruit het gebruikelijkst.
Klik op op het tabblad ‘Achtergrond’ om meer te lezen over de herkomst van grip.
Blij met deze uitleg?
Met een donatie van € 5 steun je Onze Taal. Bedankt!
Waar komen grip en greep vandaan?
Greep is een eeuwenoud Nederlands woord, dat is afgeleid van de stam van het werkwoord grijpen. Grip is in de eerste helft van de twintigste eeuw overgenomen uit het Engels. Uiteindelijk gaan grip én greep terug op dezelfde oeroude, Germaanse woordstam gripa (‘het grijpen’).
Grip kwam aanvankelijk vooral in de wereld van tennis voor, en soms ook van golf. Later raakte het bekend in de wereld van auto’s. Hieronder een aantal oude citaten met grip:
- “De overweging dat het vilt voornamelijk dient om den [tennis]bal méér ‘touch’ of ‘grip’ op het racket te geven, (…) deed de proefnemingen beginnen en voortzetten in de richting van den ónbekleeden bal.”
(Nieuwe Rotterdamsche Courant, 14 maart 1918) - “Zij vinden het eene belangwekkende bezigheid invloed uit te oefenen op de openbare meening, politiek, sociaal of economisch. En zij willen – in ruil voor die aardige ‘grip’ op de openbare, meening – best jaarlijks eenige duizenden ponden bij hun dagbladbedrijf bijpassen.”
(De Gooi- en Eemlander, 31 oktober 1923) - “Het is de ‘grip’ op de [tennis]baan [in Wimbledon] die zoo geheel anders is dan op harde banen (…).”
(Nieuwe Rotterdamsche Courant, 30 juni 1925) - (In een bericht over een “tractor-tankmodel” met rupsbanden:) “[De] aanwending van rubber moet zeer goed voldoen, niet het minst, omdat rubber de ‘grip’ op den grond verstevigt.”
(De Locomotief – bijlage ‘De motorwereld’, 24 december 1925) - “Tegen den taaien Jarvis, een van die vele Engelsche vastheidsspelers kon hij geen voldoende ‘grip’ op de doorschietende ballen krijgen om gevaarlijk te worden.”
(Haagsche Courant en Nieuwe Rotterdamsche Courant, 23 juni 1926) - “Het was Zondag j.l. slecht golfweer op de Kennemer Golfclub in de Zandvoortsche duinen, waar de felle Noordenwind danig spookte en een ronde gansch niet tot een genoegen maakte. Koude handen verslapten den ‘grip’ op den stok, de wind maakte een juiste beoordeeling der slagen uitermate moeilijk en vooral tegen den wind in verloren de spelers door forceeren vele slagen in de rough of bunkers, welke laatste dezen dag wel heel veel werden bezocht.”
(Algemeen Handelsblad, 13 maart 1939)
Blij met deze uitleg?
Met een donatie van € 5 steun je Onze Taal. Bedankt!
