Kun je het woord de weglaten in de volgende zin: 'Als u de volgende les weer niet kunt komen ...'?

 

Het mag achterwege blijven, maar volgens ons is het gebruikelijker om het te laten staan.

Het weglaten van het lidwoord in dit soort constructies is gebruikelijk bij tijdsaanduidingen: 'Hij komt volgend jaar terug', 'Ik ben afgelopen winter in Spanje geweest', enzovoort. (Vaak mag het dan overigens ook blijven staan: 'Hij komt het volgende jaar terug', 'Ik ben de afgelopen winter in Spanje geweest.') Volgens de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS, 1997) bestaat er bij tijdsaanduidingen een keuzevrijheid tussen het bepaald lidwoord en het weglaten van het lidwoord bij:

  • zelfstandige naamwoorden als week, maand, jaar en de namen van de seizoenen, voorafgegaan door vorig(e), volgend(e) of komend(e), als de periode wordt aangeduid die het dichtst vóór respectievelijk na de periode ligt waarin het spreekmoment zich bevindt;
  • de namen van de dagen, gevolgd door daarvoor, daarna of daarop.

De ANS geeft alleen voorbeelden van echte tijdsaanduidingen, niet van andere combinaties als (de) vorige/volgende keer. Dit is vreemd, want ook hierbij bestaat er keuzevrijheid omtrent het weglaten van het lidwoord. Misschien vatten we constructies met keer automatisch als tijdsaanduiding op en vinden we het daarom niet vreemd om het lidwoord erbij weg te laten. Ook (de) volgende les kan zo worden opgevat en op die grond is weglating van het lidwoord te verdedigen, maar dan alleen als les als tijdsaanduiding is bedoeld.

Dit leidt tot de volgende voorbeeldzinnen (met een subtiel betekenisonderscheid):

  • Voor de volgende les wordt u verzocht hoofdstuk 4 te lezen. (geen echte tijdsaanduiding)
  • Volgende les zullen we hoofdstuk 4 bespreken. (wel een tijdsaanduiding, min of meer met de betekenis 'volgende week' of 'volgende keer')

In de voorbeeldzin uit de vraag gaat het volgens ons om een tijdsaanduiding en mag de dus achterwege blijven.