Wat is het verschil tussen talrijk en talloos?

Deze woorden betekenen allebei ‘veel’. Toch is er een verschil: bij talloze vragen gaat het om méér vragen dan bij talrijke vragen.

Talrijk = ‘rijk in aantal’

Talrijk betekent eigenlijk ‘rijk in aantal’, ‘veel in getal’, ‘een groot aantal van’. Talrijke vragen zijn dus ‘veel vragen’.

Talloos = ‘zonder tal’

Talloos betekent oorspronkelijk ‘zonder tal’. Dat zou ‘nul’ kunnen betekenen, maar het kreeg juist de figuurlijke betekenis ‘zó ontzettend veel, dat het niet te tellen is’. Bij talloze vragen gaat het dus om ‘heel veel vragen’.

Er zijn meer woorden op -loos die we figuurlijk gebruiken. Bijvoorbeeld tijdloos: dat betekent meestal niet letterlijk ‘zonder tijd’, maar ‘van alle tijden’. Dus ook: ‘niet beïnvloed door tijd of modegrillen’. Denk aan een tijdloos interieur of een tijdloos ontwerp. Toch zien veel mensen er trouwens wel een grap in als een horlogefabrikant adverteert met een tijdloos horloge … Dan botsen de letterlijke en figuurlijke betekenis van tijdloos.

Talrijk = ‘uit veel elementen bestaand’

Talrijk heeft nóg een betekenis. In bijvoorbeeld een talrijk gezin en ‘Het vijandelijke leger was zeer talrijk’ staat een collectief (gezin, leger). Talrijk geeft nu aan dat deze collectieven uit veel ‘elementen’ (gezinsleden, soldaten) bestaan.