Wat is juist: herkenbaar door of herkenbaar aan hun groene kleur?

Herkenbaar (zijn) aan iets is in elk geval goed: dat is een vaste combinatie. Herkenbaar door is soms ook mogelijk.

Herkenbaar aan: vaste kenmerken

Herkenbaar aan wordt in de praktijk het meest gebruikt als het om vaste kenmerken of eigenschappen gaat. Om kenmerken dus waar je iets of iemand als het ware meteen en onmiskenbaar aan kunt herkennen.

Voorbeelden:

De mannetjes van de zandhagedis zijn herkenbaar aan hun lichtgroene kleur.
De vrijwilligers zijn herkenbaar aan hun gele hesjes.
Waterpokken is een virusziekte die herkenbaar is aan rode, jeukende vlekjes.

Herkenbaar door = herkenbaar vanwege

Herkenbaar door wordt ook wel gebruikt, maar een stuk minder dan herkenbaar aan. Het komt vooral voor in contexten waarin wordt gezegd hoe het komt dat iets of iemand als zodanig (goed) herkenbaar is.

Voorbeelden:

De kunstwerken van Keith Haring zijn goed herkenbaar door de stripachtige figuurtjes die hij vaak gebruikt.
De joodse grafstenen zijn herkenbaar door de kiezelsteentjes die voorbijgangers erop hebben gelegd.

De zin over Keith Haring drukt bijvoorbeeld uit hoe het komt dat je goed herkent dat het nou net kunstwerken van Haring zijn en niet van iemand anders: doordat er stripachtige figuurtjes in zitten. Ook aan is in deze zin overigens goed mogelijk; het betekenisverschil is klein.

Vooral bij de ontkennende formuleringen onherkenbaar en niet (meer) herkenbaar wordt door vaker gebruikt dan aan:

Hij was onherkenbaar door de laag schmink die hij op zijn gezicht had.
De stad was haast niet meer herkenbaar door alle nieuwbouw.

Door is in dit soort contexten veelal min of meer synoniem met vanwege of dankzij. Ook herkenbaar vanwege en herkenbaar dankzij soms dan ook goed mogelijk:

De storing was op satellietfoto’s goed herkenbaar vanwege de kommavormige wolkenstructuur.
De storing was op satellietfoto’s goed herkenbaar dankzij de kommavormige wolkenstructuur.

Te herkennen aan/door

Te herkennen is een synoniem van herkenbaar. Ook die woordgroep wordt standaard gecombineerd met het voorzetsel aan:

De mannetjes van de zandhagedis zijn te herkennen aan hun lichtgroene kleur.
Ik ben te herkennen aan een rode pet.

Maar net als bij herkenbaar is ook bij te herkennen soms door mogelijk, vooral in ontkennende zinnen. Je kunt door in zo’n geval vervangen door vanwege of dankzij.