Is er verschil tussen de voorvoegsels ex- en oud- in ex-burgemeester en oud-burgemeester?

Ja, er lijkt zich een verschil te ontwikkelen. Ex- heeft voor sommige mensen een negatievere lading dan oud-: oud-burgemeester lijkt toch eerder betrekking te hebben op iemand die met pensioen is of minister is geworden, terwijl ex-burgemeester gedachten oproept aan iemand die na een conflict of misstap zijn ambt heeft moeten neerleggen. Vooralsnog nemen de woordenboeken dit verschil echter niet op. Van Dale (2015) vermeldt zowel bij oud- als bij ex- dat deze voorvoegsels gebruikt worden om aan te geven "dat iemand de in het tweede lid genoemde hoedanigheid niet meer bezit".

Volgens een beroemd taalgeleerde uit de negentiende eeuw, Von Humboldt, is er in taal een intrigerend principe werkzaam. Als twee vormen ongeveer hetzelfde betekenen, bijvoorbeeld café en kroeg en vrouw en wijf, gaat er óf een vorm weg óf een van de twee krijgt er een betekenis bij. Het is mogelijk dat dit laatste ook voor ex- en oud- gaat gelden.

Er zijn trouwens vaste combinaties met ex- waar oud- niet bij past. Niemand spreekt van zijn 'oud-man', 'oud-vrouw' of 'oud-vriend'. Ex is zelfs gaan fungeren als zelfstandig naamwoord ('vroegere echtgenoot, verloofde, vriend(in)'). Wellicht komt het daardoor dat ex- de bijbetekenis 'na een conflict of misstap weggegaan' aan het ontwikkelen is.