Wat betekent iets/iemand ernstig nemen en waar komt deze uitdrukking vandaag?

Als je iets ernstig neemt, ga je ervan uit dat iets ‘echt’ is en dus waard om rekening mee te houden. Iemand ernstig nemen betekent ‘iemand serieus nemen’, ‘goed naar hem/haar luisteren’.

Iets/iemand ernstig nemen is een leenvertaling. De uitdrukking kan geleend zijn uit het Engels (to take something/someone seriously), het Duits (etwas/jemanden ernst nehmen) of het Frans (prendre quelque chose/quelqu’un au sérieux). Meestal wordt het Frans als de bron beschouwd. Er zijn nog steeds taalgebruikers die vinden dat het beter is om te spreken van iets ernstig opvatten en iemand serieus nemen. Zij beschouwen iets/iemand ernstig nemen als een ‘gallicisme’.

Ernstig nemen komt al lange tijd in het Nederlands voor. Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) geeft een citaat uit 1909: “Daar is veel zonde, dat geef ik toe, maar daar is zoo’n boel pekelzonde bij, die je nou niet zoo heel ernstig nemen moet” (geciteerd uit het blad De Notenkraker van 25 december 1909). In een krant uit 1865 stond: “Een publicist die zijne taak ernstig neemt (...).”

Het werkwoord nemen wordt wel vaker gebruikt in een betekenis die bij ‘opvatten’ in de buurt komt, bijvoorbeeld bij iemand iets kwalijk nemen, iemand nemen zoals hij is, iets voor lief nemen en iets niet zo nauw nemen. Het is dus niet zo vreemd dat iets/iemand ernstig nemen ingeburgerd is geraakt.