Wat is juist: 'Er gingen weer duizende vuurpijlen de lucht in' of 'Er gingen weer duizenden vuurpijlen de lucht in'?

 

'Er gingen weer duizenden vuurpijlen de lucht in' is juist.

Het hoofdtelwoord duizend wordt hier zelfstandig gebruikt. Als 'een onbepaald keer duizend' bedoeld is, wordt de meervoudsuitgang -en eraan toegevoegd. Dat leidt tot duizenden vuurpijlen; vergelijk wagonladingen vuurpijlen en bergen vuurpijlen.

Hetzelfde geldt voor honderd, dat als het zelfstandig gebruikt wordt en een meervoud aanduidt, eveneens op -en eindigt: honderden vuurpijlen. De Algemene Nederlandse Spraakkunst vermeldt dat honderd, duizend, miljoen en miljard door de toevoeging van de uitgang -en een meervoudig én een onbepaald karakter krijgen. De betekenis is 'een onbepaald aantal keer 100, 1000, 1.000.000 en 1.000.000.000.'

Meer voorbeelden met de meervouden duizenden en honderden:

  • Ik zou Angela uit duizenden kennen.
  • De soldaten vielen bij duizenden.
  • Er waren duizenden deelnemers.
  • Tienduizenden mensen vulden de stemwijzer in.
  • Vrijwilligers van Amnesty International sturen jaarlijks honderdduizenden brieven.
  • Ik zag honderden sterren.
  • Er waren honderden bezoekers op de beurs.
  • Vele honderden marathonlopers vielen uit vanwege de hitte.

De vormen duizende en honderde zouden alleen juist kunnen zijn als duizend en honderd bijvoeglijke naamwoorden waren, net als enorm en zwaar. Dat is niet het geval: duizend en honderd zijn hoofdtelwoorden (honderd vuurpijlen, duizend vuurpijlen), die ook zelfstandig gebruikt kunnen worden (een dikke honderd vuurpijlen, een goeie duizend vuurpijlen), en die dan in het meervoud de uitgang -en krijgen (duizenden/honderden vuurpijlen). Honderde en duizende zijn 'onmogelijke' vormen. Dat geldt ook voor tientalle in 'De politie ontving tientalle tips.' Juist is: 'De politie ontving tientallen tips.'