Page 14 - OnzeTaal_okt2019_HR
P. 14

Mag je iets een ‘schnitzel’

            noemen als er geen vlees in
            zit? En hoe ‘vrij’ lopen voor
            de slacht bestemde kippen
            rond? De discussie over
            vlees en vleesvervangers is
            ook een taaldiscussie.


            ERIK SCHUMACHER
            Illustraties: Rhonald Blommestijn





        Vegaburgers




                                       en blije kippen





                            Woorden voor (geen) vlees





                    eg niet: ‘Je maakt me blij met een dode mus’,   over slachthuizen, milieuvervuiling en voedingswaar-
                    maar: ‘Je maakt me blij met een computer-   den, maar ook over taal. Beide kanten, zowel de voor-
                    virus.’ Toen de nieuwe campagne van dieren-  standers als de tegenstanders van vlees eten, verwijten
            Z rechtenorganisatie PETA vorig jaar werd ge-    elkaar dat ze woorden gebruiken die ze niet waarmaken
            lanceerd, dachten velen aan satire. Maar de oproep om   – zo bekritiseren vegetariërs een woord als scharrelkip
            dieronvriendelijke spreekwoorden te vervangen was    voor een kip die nauwelijks vrijheid heeft, en verzet de
            gemeend. De Amerikaanse tak verspreidde een lijst met   vleesindustrie zich tegen worst, burger en schnitzel in
            suggesties om ‘anti-animal language’ tegen te gaan.   namen van producten waar geen vlees in voorkomt.
            Bring home the bacon (‘royaal de kost verdienen’) moest
            plaatsmaken voor bring home the bagels. De Nederlandse   CODENAMEN
            afdeling van PETA verzocht om voortaan niet te zoeken   De taalstrijd over (geen) vlees is er een met veelbespro-
            naar ‘een stok om de hond mee te slaan’, maar naar ‘een   ken uitschieters. Na de campagne van PETA hadden
            hond om te aaien’. Op sociale media lieten de parodieën   twitteraars dit voorjaar weer lol met #schnitzelgate. De
            niet lang op zich wachten.                       Landbouwcommissie van het Europees Parlement stelde
               Met de spreekwoordenzuivering is een nieuw front   voor om productnamen als vegaschnitzel en vegaburger
            geopend in een taalstrijd die de laatste jaren om zich   te verbieden. Consumenten zouden in de war raken van
            heen grijpt. Onze omgang met dieren is steeds vaker on-  vleesnamen voor vegetarische producten. Op sociale
                                                             media hielpen consumenten enthousiast mee door
            derwerp van debat, aangejaagd door het snelgroeiende
      ONZE TAAL 2019  —  10                                  boterhammen en tijgernootjes bijvoorbeeld, om nog
            aantal vegetariërs en veganisten. De discussies gaan
                                                             andere producten te melden die ze misleidend vinden:
                                                             maar te zwijgen van babyolie. Een ontstemde consu-
                                                             ment had oploskoffie in huis gehaald die niets oploste,
                                                             terwijl een ander sla vond oproepen tot geweld.

                                                               Toch is het de Landbouwcommissie net zo menens
                                                             als PETA. De laatste jaren zijn in parlementen door heel
                                                             Europa vergelijkbare voorstellen ingediend. In Nederland
                                                             voelde minister Edith Schippers van Volksgezondheid er
                                                             twee jaar geleden niets voor, maar de Franse pendant
    14                                                       van het vegaburgerverbod haalde het wel. In 2017 be-
   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19