Page 26 - OnzeTaal_april2020_HR
P. 26

OPEN PODIUM




            In ‘Open podium’ hebt u, lezers van Onze Taal, het voor het zeggen. Is u iets opgevallen? Wilt u iets kwijt?
            Laat het ons weten: openpodium@onzetaal.nl (of: redactie Onze Taal, Paleisstraat 9, 2514 JA Den Haag).



            ‘DE RECHTBANK, DIE HEEFT          KIJKSLUITER                       het kader van de Rijksbegroting beschik-
            BESLOTEN DAT …’                   E.C.M. JANMAAT - BREDA            bare bedrag dat gedeeld is door de helft
            JOHN VAN POLEN - LEIDEN                                             van de som van de achterstandsscore
                                                  andaag heb ik een nieuw woord   van alle gemeenten gezamenlijk.”
                et rare brabbeltaaltje dat bekend- V ontmoet: kijksluiter. Ik trof het aan
            H staat als ‘Omroepiaans’ heeft een   in een folder van mijn apotheek: “Wij
            aantal opmerkelijke kenmerken. Zo zegt   bieden Kijksluiter aan. De bijsluiter die   TIJDS- EN PLAATSBEPALING
            men in het journaal vaak die na het on-  iedereen begrijpt.” Toelichting: “Kijk-   ACHTERAAN
            derwerp van een zin. Dus niet: ‘De recht-  sluiter is een bibliotheek van ongeveer   MARINA VANHERP - WOMMELGEM
            bank heeft besloten dat …’, maar: ‘De   vijfduizend animatievideo’s waarin de
            rechtbank, die heeft besloten dat …’  belangrijkste informatie uit de bijsluiter   l geruime tijd is mij opgevallen dat
               Ook dat wordt voortdurend gebruikt   van een geneesmiddel in begrijpelijke   A in de Vlaamse radio- en tv-jour-
            om zinsdelen aan elkaar te koppelen.   spreektaal wordt uitgelegd.” Een goed   naals op Radio 1 en tv-zender Eén een
            Dus niet: ‘Wat de acties van boeren in-  gevonden term, vind ik.    nieuwe zinsconstructie opgang maakt,
            houden, is nog niet bekend’, maar: ‘Wat                             waarbij de tijds- of plaatsbepaling ach-
            de acties van boeren inhouden, dat is                               teraan in de zin wordt geplaatst. Enkele
            nog niet bekend.’                 KLARE TAAL?                       voorbeelden:
               Wie verzint al deze gekkigheid toch?   HENNY WIBBELINK - VLIJMEN
                                                                                -  Het coronavirus verspreidt zich,
                                                  ls medewerker van de gemeente    met China als belangrijkste haard
            HET LIDWOORD VERDWIJNT A ’s-Hertogenbosch word ik voort-               nog altijd.
            BIES VAN EDE - HAARLEM            durend gewezen op de noodzaak van   -  Daarover werd een debat gevoerd
                                              ‘klare taal’. We moeten zo schrijven dat   vanmiddag.
                et lidwoord verdwijnt. Vooral recla-  elke inwoner het snapt. En elke collega.   -  De dag start grijs morgen.
            H memakers hebben er steeds meer   Logisch.                         -  Het weer: de dag begint grijs,
            een hekel aan. We gaan niet meer naar      Maar de Rijksoverheid hanteert dui-  met 6 graden straks.
            de Keukenhof, maar ‘naar Keukenhof’,    delijk andere normen. Onlangs kwam    -  Wat gaat er gebeuren daar?
            er is geen actie bij de Hema, maar ‘bij   er een brief over de verdeling van de   -  In Australië was er veel protest
            Hema’, we melden ons aan ‘bij UWV’   middelen voor Onderwijs Achterstanden   op de nationale feestdag daar.
            (zonder het), maken reclame ‘bij Ster’   Beleid. Een ingewikkeld verhaal, maar
            (zonder de) en worden lid ‘van KRO-  gelukkig vatte men het even samen:   Zullen we dat dan ook maar gaan
            NCRV’ (alweer lidwoordloos). En de vraag   “Oftewel de helft van de achterstands-   doen nu?
            of de krant nu ‘de NRC’ heet of ‘het NRC’,   score van twee en drie jaar geleden op-
            is ook niet meer van belang: er staan    geteld en vermenigvuldigd met het in
            tegenwoordig berichten ‘in NRC’.                                    VOORWAARDELIJK ZAL
               Een middagje luisteren naar de radio                             THOM SIJPESTEIJN - LEIDEN
            of kijken naar de tv levert veel voorbeel-
            den, genoeg om van een trend te spre-                                  k zal ff informeren, als ik jou was.’
            ken.                                                                ‘I In een voorwaardelijk verband als dit
                                                                                klinkt mij de persoonsvorm zal erg on-
                                                                                natuurlijk in de oren. Zelf kies ik in zulke
                                                                                zinnen altijd voor de verledentijdsvorm
                                                                                zou. Toch lijkt het erop dat de voorwaar-
              ZEPERD VAN DE MAAND                                               delijke zal vooral onder jongvolwassen
                                                                                sprekers steeds populairder wordt: ik
              Hebt u weleens een taalblunder begaan? Meld ons die zeperd dan    heb deze vorm al door Twentenaren,
              via zeperd@onzetaal.nl, en maak kans op het enige echte Onze Taal-zeepje.   Amsterdammers, Westlanders en Haar-
                                                                                lemmers gebruikt horen/zien worden.
              MINDER VALIDEN                                                    Een aantal voorbeelden die ik heb op-
              PETER VAN BEEK - MAASTRICHT                                       gevangen:

                  p de lagere school werd ik geronseld om te collecteren. Het doel stond op   -  Wat zal ik toch zonder jou moeten?
      ONZE TAAL 2020  —  4  vroeg een bijdrage voor minder invaliden. Pas bij het laatste huis viel blijkbaar   En mijn persoonlijke favoriet, die ik in
              O de collectebus: “Voor minder validen”. Vreemd, vond ik, dat moest een
                                                                                -  Dat zal erg chill zijn.
              vergissing zijn. Ik wist wel beter. Deur voor deur stak ik de bus naar voren en
                                                                                -  Je betaalt niks dubbel (alleen het ver-
                                                                                   schil in collegegeld, zal maximaal een
                                                                                   paar euro moeten zijn).
              het verschil op tussen wat ik zei en wat op de bus stond. De dame die open-
              deed, luisterde geamuseerd.

                “Voor minder invaliden, hè? Dat is wel een bijzonder doel!”
                “Ja,” beaamde ik, “er zijn er te veel en het is niet prettig.”


                “Dat geloof ik graag”, antwoordde ze en ze stopte een gulden in de collec-
              tebus. Wat me verbaasde, en altijd is bijgebleven, was haar brede grijns. Pas    een WhatsAppgroep mocht meelezen:
                                                                                   - Zit er een goed sushirestaurant
              enige jaren later viel ook bij mij het muntje.                       in Leiden?
   26                                                                              - Nee. Zal naar Den Haag.  
   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31