Wat is juist: een weids uitzicht of een wijds uitzicht?

 

Een weids uitzicht is juist. Weids betekent 'groots, ruim'. Wijds komt alleen maar voor in zinnen als 'Ik hou niet van strakke kleding; ik heb liever iets wijds aan' (het bijvoeglijk naamwoord wijd + s).

De betekenissen van weids en wijd overlappen elkaar wel; beide woorden verwijzen immers naar iets wat ruim is. Daarom twijfelen veel mensen waarschijnlijk ook over de juiste schrijfwijze. Toch had weids oorspronkelijk niets met het bijvoeglijk naamwoord wijd te maken. Het is afgeleid van het Middelnederlandse wei(de) ('plaats waar dieren hun voedsel zoeken'). Weids had aanvankelijk met de jacht te maken, net als weitas ('jagerstas'). De betekenis ontwikkelde zich van 'tot de jacht behorend' tot 'luisterrijk, indrukwekkend' en later ook 'breed, ruim, groots'. Tegenwoordig wordt weids vrijwel altijd in verband gebracht met iets ruimtelijks (zoals in weidse vergezichten). Hierop is wijd wel van invloed geweest, maar weids heeft de spelling met ei behouden. Nog een paar voorbeelden met weids:

  • In de polder vind je uitgestrekte weilanden, doorsneden door sloten, in een vlak, weids landschap.
  • Dirigenten maken vaak weidse gebaren.
  • De weidse vlakten van de wadden zijn altijd schitterend.
  • Vanaf het terras genoten we van het weidse uitzicht over het dal.