Wat is juist: ‘Een hotel in Londen kost tien keer zo veel dan in Praag’ of ‘Een hotel in Londen kost tien keer zo veel als in Praag’?

‘Een hotel in Londen kost tien keer zo veel als in Praag’ is juist.

Alle vergelijkingen met zo, net zo en even worden met als gecombineerd. In de volgende gevallen is dat makkelijk:

  • Dat betekent zo goed als niets.
  • Ik heb net zo’n jas als jij.
  • Hij is net zo oud als mijn zus.
  • Kees Torn is even grappig als Drs. P.

Maar het geldt ook voor gevallen waarin de twee genoemde personen of zaken niet even oud, groot, duur etc. zijn. Het gaat er alleen om of er zo of even in de zin staat. Laat u niet afleiden door een ontkenning of door een getal (zoals in tien keer zo veel):

  • Ik ben half zo zwaar als mijn vader.
  • Hij is lang niet zo precies als zijn collega.
  • Een hotel in Londen kost tien keer zo veel als in Praag.

De neiging om tien keer zo veel dan te schrijven ontstaat door de gedachte: ‘er is hier sprake van ongelijkheid, en daarom moet ik kiezen voor dan’. Maar dat klopt dus niet altijd. Dan is wel juist in de volgende zinnen, die een vergrotende trap (ouder, grappiger, meer) of ander(s) bevatten:

  • Hij is ouder dan mijn zus.
  • Kees Torn is niet grappiger dan Drs. P.
  • Zij is anders dan anderen.
  • Een hotel in Londen kost tien keer meer dan in Praag.

Tien keer meer dan, tweemaal groter dan

Als het juist om een vergrotende trap gaat die wordt voorafgegaan door een combinatie als tien keer of tweemaal, komt er wél dan: bij een vergrotende trap wordt immers standaard dan gebruikt (meer dan, groter dan). Dat de vergrotende trap nader gespecificeerd wordt, verandert niets aan de keuze voor dan: veel meer dan, tien keer meer dan, tweemaal groter dan, enz.

Overigens kunnen formuleringen als tien keer meer dan wel verwarrend zijn; zie daarvoor deze pagina.